1,5 tonluk gözlemevi kontrolsüz şekilde Dünya'ya düşüyor

Neil Gehrels Swift Gözlemevi, yaklaşık 22 yıldır alçak Dünya yörüngesinde astrofizik araştırmaları yürüten, 1,5 ton ağırlığındaki bir uzay aracıydı. Uzay aracı, son dönemde yörüngesinin planlanandan çok daha hızlı alçalması üzerine kontrolsüz bir şekilde Dünya'ya doğru düşmeye başladı.

ABD Uzay Kuvvetleri, son birkaç yıldır etkisini sürdüren yoğun güneş aktivitesinin atmosferik sürüklenmeyi artırdığını ve Swift'in bu nedenle yörüngesinden koptuğunu bildirdi. Uydu izleme uzmanı Jonathan McDowell de konuya ilişkin paylaştığı değerlendirmede, aracın Endonezya yakınlarındaki Sumatra'nın kuzeyinde Dünya atmosferine yeniden girdiğini belirtti.

Yaklaşık 1,5 tonluk uzay aracının atmosferde ne kadarının yandığı henüz netlik kazanmış değil. NASA yetkilileri ise daha önce yaptıkları açıklamada, Swift'in büyük bir kısmının düşerken yanıp yok olacağını öngördüklerini ve kalan parçalardan herhangi birinin hasara yol açma olasılığının çok düşük olduğunu vurgulamıştı.

KURTARMA PLANI HAYATA GEÇİRİLEMEDİ

Görevin başlamasından önce yörüngede yaşanan alçalmaya müdahale etmek için bir plan geliştirilmişti. Savunma teknolojileri şirketi Katalyst Space Technologies'e ait Link uzay aracı, 3 Temmuz'da Marshall Adaları'ndan yola çıkarak Swift'i yakalaması, kurtarması ve yörüngesinde yeniden yükseltmesi amacıyla fırlatılmıştı.

Ancak Link, itiş sisteminde ve yönünü korumasını sağlayan reaksiyon tekerleklerinde yaşanan sorunlar nedeniyle görevi tamamlayamadı. Bu başarısız girişimin ardından gözlemevinin kaderi, kontrolsüz düşüşe bırakılmış oldu.

22 YIL BOYUNCA EVRENİ İZLEDİ

2004 yılında yörüngeye fırlatılan Swift Gözlemevi, özellikle gama ışını patlamaları gibi ani kozmik olayları hızla tespit edebilme yeteneğiyle öne çıkıyordu. Farklı gök cisimlerine kısa sürede yönelebilmesi sayesinde NASA'nın en önemli uzay gözlemevlerinden biri hâline gelmişti.

Swift'in görevini doğrudan devralacak hazır bir gözlemevi şu an bulunmuyor. NASA, bu kaybın ardından ortaya çıkacak boşluğu mevcut aktif gözlemevleriyle telafi etmeyi ve ani kozmik olaylara daha hızlı yanıt verebilecek yeni yöntemler geliştirmeyi hedefliyor.