2035'te medyayı neler bekliyor? Gazeteci sayısı yarıya inebilir

Yapay zekâ çağında medyanın geleceği, kamu yayın kuruluşlarının yaptırdığı yeni bir araştırmanın ardından yeniden sorgulanmaya başlandı. Almanya'da kamu yayıncılarınca talep edilen kapsamlı çalışma, 2035 yılına kadar gazeteci sayısının ciddi oranda azalabileceğini ve medyanın neredeyse tamamen teknoloji şirketlerinin kontrolüne geçebileceğini ortaya koyuyor.

Rapor, Köln Teknik Üniversitesi'nden medya araştırmacısı Christian Zabel ile Tallinn Üniversitesi'nden Ulrike Rohn tarafından hazırlandı ve dört farklı senaryo üzerinden sektörün geleceğini ele alıyor.

Gazeteci sayısı dramatik şekilde düşebilir

Senaryolara göre, profesyonel gazeteci sayısının 2035'e kadar %12 ila %50 oranında azalması bekleniyor. Almanya'da 2023 itibarıyla yaklaşık 40 bin profesyonel gazeteci görev yaparken, en kötü senaryoda bu sayının 20 bin civarına kadar gerilemesi öngörülüyor.

Gelirler ve izleyici kaybı da kapıda

Çalışmada medya kuruluşlarının yalnızca iş gücü değil, aynı zamanda izleyici ve okuyucu kaybıyla da karşı karşıya kalacağına dikkat çekiliyor. Bu kayıpların doğrudan gelirlere yansıyacağı vurgulanıyor.

• Yerli medya kuruluşlarının toplam medya tüketimindeki payının %18 ila %47 oranında gerileyebileceği hesaplanıyor.
• Reklam ve içerik satışlarından elde edilen gelirlerin en kötü senaryoda %43'e kadar azalabileceği belirtiliyor.
• En iyimser senaryoda ise gelir kaybının yaklaşık %10 ile sınırlı kalması bekleniyor.

Teknoloji devlerinin rolü her senaryoda büyüyor

Dört senaryonun ortak noktasında ise büyük teknoloji şirketleri ve yapay zekâ sağlayıcılarının giderek artan etkisi bulunuyor. Gelecekte hangi haber, video ve içeriklerin kullanıcılara gösterileceğinde bu şirketlerin belirleyici rolünün daha da güçlenmesi bekleniyor. Bu durum, geleneksel medya kuruluşlarının doğrudan kitlelerine ulaşmasını ve içeriklerinden gelir elde etmesini giderek zorlaştırıyor.

Araştırmacıların "Big Tech Takeover" adını verdiği en karamsar senaryoda, büyük teknoloji şirketlerinin medya pazarına büyük ölçüde hâkim olduğu, geleneksel medya kuruluşlarının ise esas olarak bu platformlar için içerik üreten aktörlere dönüştüğü bir tablo çiziliyor.

Daha olumlu senaryolar için koşullar var

Diğer üç senaryo görece daha olumlu bir tablo çiziyor. Sektör yine küçülüyor ancak kayıplar daha sınırlı kalıyor. Bunun gerçekleşebilmesi için araştırmacılara göre kritik adımlar gerekiyor:

• Siyasetin büyük platformların daha da güçlenmesini önleyecek düzenleyici adımlar atması
• Medya kuruluşları arasında daha fazla iş birliği kurulması
• Yeni ürünler geliştirilmesi ve alternatif gelir modelleri oluşturulması

Kamu yayıncılığı istikrar unsuru olarak öne çıkıyor

Çalışmada, kamu yayıncılığı sisteminin sektör için istikrar sağlayıcı bir unsur olduğu vurgulanıyor. Araştırmacılar, kamu yayıncılarının uzun vadeli ve güvenilir biçimde finanse edilmesinin, medyanın geleceğinde kritik bir öneme sahip olduğunun altını çiziyor.

Araştırma nasıl yapıldı?

Çalışma, bilimsel titizlikle üç aşamada yürütüldü:

1. Önce 57 araştırma ve sektör raporu incelendi ve medyanın geleceği açısından kritik olabilecek 51 eğilim belirlendi.
2. Ardından bilim, reklamcılık, yapımcılık ve medya politikası alanlarından 34 uzmanın görüşü alındı. Bu uzmanlar arasında uluslararası medya platformlarının ve yayıncıların temsilcileri de yer aldı. Uzmanlardan, gelişmelerin gerçekleşme olasılığını ve sektör üzerindeki etkilerini değerlendirmeleri istendi.
3. Son olarak 13 uzmana, 2035'te gazeteci sayısı, medya tüketimi ve gelirlerin nasıl değişebileceği soruldu. Uzmanların bu tahminleri dört senaryodan haber verilmeden yapılması, araştırma sonuçlarına objektiflik kazandırdı.

Sonuç olarak çalışma, 2035'te medya dünyasının kesin olarak nasıl görüneceğini tahmin etmekten ziyade, hangi gelişmelerin yaşanabileceğini ve bu süreçte siyaset ile medya kuruluşlarının neyi değiştirebileceğini ortaya koyuyor.