481 metrelik dev tsunaminin perde arkası aralandı: Uyarı işaretleri günler öncesinden belirmişti

Alaska Deprem Merkezi araştırmacılarının yürüttüğü kapsamlı çalışma, 9 Ağustos 2025 tarihinde Tracy Arm fiyordunda meydana gelen dev tsunami öncesinde yaşanan süreci tüm ayrıntılarıyla gün yüzüne çıkardı. Bilim insanları, felaketin habercisi niteliğindeki sinyallerin günler öncesinden belirgin hale geldiğini açıkladı.

Dev dalga 481 metre yüksekliğe ulaşmıştı

Alaska'nın güneydoğusundaki Tracy Arm fiyordunda gerçekleşen olayda, dağ yamacından kopan devasa kaya ve toprak kütlesinin denize düşmesiyle büyük bir tsunami oluşmuştu. Sular ve sürüklenen enkaz, fiyordun karşı yamacında 481 metre yüksekliğe kadar tırmanmış, kıyıdaki bitki örtüsü de büyük ölçüde yok olmuştu.

Felaketten yaklaşık 12 saat önce Hanse Explorer adlı yolcu gemisinin South Sawyer Buzulu yakınlarında bulunduğu ancak heyelandan hemen önce bölgeden ayrıldığı belirlendi. Olay sırasında heyelanın yakınında herhangi bir geminin bulunmaması, olası bir faciayı önlemişti.

Buzulların hızlı geri çekilmesi ilk uyarıyı verdi

Araştırmacılar, heyelanın gerçekleştiği bölgedeki buzulun olaydan önceki iki ay içinde yaklaşık 530 metreden fazla geri çekildiğini tespit etti. Bunun yanı sıra bölgede kaydedilen şiddetli yağışların da dağ yamacındaki çatlaklarda su basıncını artırarak zeminin dengesini bozmuş olabileceği değerlendirildi.

Binlerce küçük sarsıntı tehlikeyi haber vermiş

Yeni araştırmada, heyelandan önceki günlerde bölgede binlerce küçük sismik hareketin kaydedildiği ortaya çıktı. Bilim insanlarına göre bu hareketlerin giderek yoğunlaşması, dağ yamacının çökme noktasına yaklaştığını açıkça gösteriyordu.

Uzmanlar, buzul hareketleri, yağış miktarı ve sismik verilerin birlikte değerlendirilmesi durumunda bölgedeki gemilere en az bir gün öncesinden kademeli uyarılar yapılabileceğini ifade etti. Heyelandan hemen önce artan sarsıntıların ise gemilerin fiyorda girişinin durdurulmasını gerektirebilecek düzeyde olduğu belirtildi.

• Buzul hareketlerinin hızlanması ilk ve en belirgin uyarı işareti olarak öne çıktı
• Yoğun yağışlar zemin dengesini bozarak heyelan riskini artırdı
• Heyelandan önceki günlerde kaydedilen sarsıntı sayısı tehlikenin şiddetini yansıttı

Araştırmacılar, Alaska, Grönland ve Norveç gibi buzulların bulunduğu kıyı bölgelerinde benzer tehlikelerin yaşanabileceğine dikkat çekti. Geliştirilecek erken uyarı sistemlerinin, özellikle turistik gemilerin yoğun olarak kullandığı fiyortlarda can kayıplarının önlenmesine büyük katkı sağlayabileceği vurgulandı.