Atatürk'ün Nutuk'u 8 dilde dünyaya açılıyor: Dijital platform erişime sunuldu

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün Millî Mücadele yıllarını, bağımsızlığın kazanılmasını ve Cumhuriyet'in kuruluş sürecini belgelere dayalı biçimde anlattığı Nutuk eserini yeni bir yayın ve araştırma sürecine taşıyan Nutuk Külliyatı Projesi'ni kamuoyuna tanıttı.

Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumunda düzenlenen tanıtım programında konuşan Bakan Ersoy, projenin Atatürk Araştırma Merkezi Başkanlığı tarafından hazırlandığını ve Cumhuriyetin strateji ve bütçe birimine sunularak yatırım programına alındığını bildirdi.

Nutuk'un tarihî önemine dikkat çekildi

Bakan Ersoy, Nutuk'un milletin bağımsızlık mücadelesini ve kendi geleceğini belirleme iradesini ortaya koyduğunu belirterek şunları ifade etti:

"Nutuk, milletimizin esarete karşı ayağa kalkışının, bağımsızlığını kazanışının ve kendi geleceğini kendi iradesiyle inşa edişinin sayfalara dökülmüş halidir… Mustafa Kemal Paşa eserinde, Kurtuluş Savaşı yıllarında ülkenin içinde bulunduğu koşulları belgelere dayalı olarak anlatmıştır."

Eserin 19 Mayıs 1919'dan Cumhuriyet'in kuruluş sürecine uzanan tarihî yürüyüşü gözler önüne serdiğini vurgulayan Ersoy, bu mirası gelecek kuşaklara aktarma sorumluluğuyla projeyi hayata geçirdiklerini kaydetti.

Nutuk artık okunacak, dinlenecek ve araştırılacak

Nutuk'un yalnızca basılı bir eser olarak değil, dijital teknolojiler aracılığıyla da halkın kullanımına sunulduğu belirtildi. www.nutuk.gov.tr adresli internet platformu erişime açıldı.

Yeni platformda Nutuk'un özgün diliyle, bugünkü Türkçeyle ve İngilizce olarak okunabildiği, projenin devam eden aşamalarında ise şu dillerin de sisteme ekleneceği açıklandı:

• Türkmence
• Kazakça
• Almanca
• Fransızca
• Farsça
• Urduca
• Rusça
• İspanyolca

Dijital platformda metin, ses ve görüntü içeriklerinin birbiriyle bağlantılı şekilde kullanılabildiği, metinden sese, sesten videoya, bir dilden başka bir dile ve videodan yeniden metne geçiş yapılabildiği aktarıldı. Ayrıca Nutuk'un ekindeki haritaların yanı sıra eserde geçen yer adlarını gösteren interaktif harita üzerinden doğrudan ilgili bölümlere erişilebiliyor.

Araştırmacılara yönelik olarak ise Nutuk metinlerindeki ifadelerin Atatürk Ansiklopedisi, Türk Dünyası Ansiklopedisi, Ansiklopedik Türk Tarih Sözlüğü ve Güncel Türkçe Sözlüğü üzerinden araştırılması için platformlar arası bağlantılar oluşturuldu. Kullanıcılar üyelik oluşturarak her bölüm için not kaydedebiliyor ve bu notlara farklı cihazlardan erişebiliyor.

Tarihî olaylardan bilimsel yayınlara, belgelerden fotoğraflara kadar pek çok içeriğin incelemeye sunulduğu platformda "Nutuk'ta Bugün" ve "Haftanın Söylevi" bölümleri de yer alıyor. Nutuk bu özelliklerle yalnızca okunup geçilen bir eserden, üzerinde düşünülen ve yeni kuşaklarla yeniden buluşan canlı bir bilgi kaynağına dönüşüyor.

Engelli vatandaşlar için erişilebilir formatlar

Projenin en anlamlı yönlerinden biri olan erişilebilirlik ilkesi doğrultusunda toplumun bütün kesimleriyle buluşturulan Nutuk'un özel biçimleri kamuoyunun hizmetine sunuldu:

• Braille alfabesiyle hazırlanan üç ciltlik özel baskı
• İşaret dili videolarıyla hazırlanan içerikler
• Sesli kayıtlarla tarihî anlatıya farklı yollarla erişim

Görme engelli vatandaşların Nutuk'u Braille alfabesiyle okuyabildiği, işitme engelli vatandaşların işaret dili içerikleri üzerinden eseri takip edebildiği belirtildi.

Nutuk sekiz dilde sınırları aşıyor

Nutuk'un dünyaya açılması projenin öncelikli hedeflerinden biri oldu. Türkçenin yanı sıra sekiz dilde hazırlanan özel baskılar tanıtıldı: İngilizce, Almanca, Fransızca, Kazakça, Rusça, Urduca, Farsça ve Türkmence.

Yeni kapak tasarımları ve kutulu sunumlarla hazırlanan baskılarda her dil için farklı renkler kullanılırken, ortak tasarım anlayışıyla hazırlanan yayınların eserin uluslararası alanda daha geniş kitlelere ulaşması amaçlanıyor. Özellikle Kazakça ve Türkmence çeviriler, Nutuk'un Türk dünyasındaki erişilebilirliği bakımından ayrı bir önem taşıyor.

Nutuk'un 100. yılına yeni projeler

Proje 2026 yılındaki tanıtımla sınırlı kalmayacak. Nutuk'un okunuşunun 100. yılı olan 2027 boyunca geniş kapsamlı çalışmalar gerçekleştirilecek:

• Şubat-Kasım döneminde Ankara'da ve Millî Mücadele'nin önemli duraklarında düzenlenecek konferans serileri
• İnternet platformunun yeni özelliklerle zenginleştirilmesi ve mobil uygulama hazırlanması
• Eserin sanal müze deneyimiyle buluşturulması
• Metaverse sergisiyle Nutuk'un tarihî dünyasının dijital ortamda keşfedilmesi
• "100. Yılında Atatürk'ün Nutuk'u" başlıklı editoryal eserle bilimsel literatüre katkı
• İspanyolca Nutuk'un basılı ve dijital ortamlarda okuyucularla buluşturulması

Bakan Ersoy, teknolojinin bu projedeki yerini "Teknoloji bizim için yalnızca bir araçtır; milletimizin ortak hafızasını güçlendirmek, tarih bilincini geliştirmek ve kültürel mirasımızı uluslararası alanda daha görünür kılmak için kullanıyoruz" sözleriyle değerlendirdi.

Nutuk'un geçmişi aydınlatan bir eser olduğu kadar gelecek kuşaklara bırakılmış güçlü bir tarihî miras olduğunu vurgulayan Ersoy, bu mirası aslına uygun biçimde korumanın ve çağın imkânlarından yararlanarak gelecek nesillere aktarmanın görevleri olduğunu belirterek emeği geçen tüm kurum ve çalışma arkadaşlarına teşekkür etti.