Çin'in gizemli uzay uçağı ilk kez bu kadar net görüntülendi

Çin'in geliştirdiği gizemli uzay uçağı, yayımlanan yeni bir fotoğrafla bir kez daha tüm dikkatleri üzerine çekti. Aylarca yörüngede kalabilen ve farklı görevler üstlenebilen aracın görüntüleri, özellikle bir ayrıntı nedeniyle uzmanların merakını artırdı. Uzay uçağının kargo bölümünün açık olması ve arka kısmına bağlı başka bir nesnenin görünmesi, aracın yalnızca yörüngede dolaşmadığını, başka nesnelerle ilgili faaliyetler de yürüttüğünü düşündürdü.

Fotoğraf, ABD Savunma Bakanlığı İstihbarat Teşkilatı'nın hazırladığı "Uzayda Güvenliğe Yönelik Zorluklar 2026" başlıklı raporda yer aldı. Görüntü ilk olarak iki yıl önce uydu görüntüleme şirketi tarafından çekilmişti. Rapordaki fotoğrafın dikkat çekici olmasının nedeni ise aracın 90 kilometreden daha yakın bir mesafeden başka bir uydu tarafından görüntülenmesiydi. Bu mesafe, uzay uçağının yapısının önceki fotoğraflara kıyasla çok daha net ortaya çıkmasını sağladı.

Küçük bir uzay mekiğini andıran tasarım

Fotoğrafta küçük bir uzay mekiğini andıran araç görülüyor. Uzay uçağının kanatları, dikey kuyruk yüzeyleri ve açılabilen bir kargo bölmesi bulunuyor. Aracın arka kısmında güneş panelleri de seçiliyor. Asıl dikkat çeken ayrıntı ise aracın arkasına bağlı başka bir nesnenin yer alması.

Shenlong, ABD'nin X-37B'sine benziyor

Batı medyasında Shenlong, yani "İlahi Ejderha" adıyla anılan uzay aracının resmi modeli henüz doğrulanmadı. Buna rağmen aracın tasarımı, ABD'nin kullandığı X-37B adlı insansız uzay uçağına benzetiliyor. Boeing tarafından üretilen X-37B de roketle uzaya gönderiliyor, yörüngede çeşitli görevler gerçekleştiriyor ve görev sonunda Dünya'ya geri dönüyor. Her iki araç da piste yatay iniş yapabilecek şekilde tasarlandı.

Bu benzerlik, iki ülkenin yeniden kullanılabilir uzay araçları geliştirme yarışını gözler önüne seriyor. Bu teknoloji sayesinde araçlar her görevden sonra terk edilmek yerine Dünya'ya getirilebiliyor, incelenip bakım yapılarak yeniden kullanılabiliyor.

Aylarca yörüngede kalıyor

Çin, ilk deneysel yeniden kullanılabilir uzay aracını Eylül 2020'de uzaya gönderdi. O tarihten bu yana araçla birden fazla görev gerçekleştirildi:

• Üçüncü görev: Yörüngede 268 gün kalındıktan sonra Eylül 2024'te sona erdi
• Dördüncü fırlatma: 7 Şubat 2026'da gerçekleştirildi

Çin yönetimi, görevlerin ayrıntılarını kamuoyuyla paylaşmadı. Uzay aracının yörüngede tam olarak hangi deneyleri yaptığı ve hangi amaçlarla kullanıldığı hâlâ bilinmiyor.

Aracın dikkat çeken özelliklerinden biri de küçük nesneleri uzaya taşıyabilmesi ve yörüngede serbest bırakabilmesi. ABD istihbarat raporuna göre Çin'in uzay uçağı yörüngeye çeşitli nesneler yerleştirebiliyor ve bunlar üzerinde testler yapabiliyor. Önceki görevlerde de araçtan küçük nesnelerin ayrıldığı gözlemlendi, ancak bu nesnelerin ne olduğu ve hangi amaçla kullanıldığı açıklanmadı.

Uzayda yeni bir rekabet kapıda

Yeniden kullanılabilir uzay araçları yalnızca askeri açıdan önem taşımıyor; uzay taşımacılığının geleceğini de değiştirebilir. Günümüzde uydu üretimi ve uzaya gönderilmesi büyük maliyetler gerektiriyor. Arızalanan ekipmanların değiştirilmesi de bu maliyeti artırıyor. Yörünge araçlarının geri getirilmesi, onarılması ve yeniden kullanılması ise tamamen farklı bir sistemin önünü açabilir.

Bununla birlikte ABD istihbaratı, bu araçların askeri amaçlarla da kullanılabileceğine dikkat çekiyor. Yüksek manevra kabiliyetleri sayesinde başka uydulara yaklaşabilen uzay uçakları, yörünge nesnelerini izleyebilir ve yakınlarında çeşitli operasyonlar gerçekleştirebilir. ABD'nin X-37B aracı da benzer şekilde gizemini koruyor; aracın görevleri sırasında yeni teknolojiler test ediliyor ancak yapılan çalışmaların yalnızca bir bölümü kamuoyuna açıklanıyor.

Gizemli nesnenin sırrı çözülemedi

Çin'in gizemli uzay uçağıyla ilgili en büyük soru, aylarca yörüngede kaldığı süre boyunca hangi görevleri gerçekleştirdiği. Fotoğrafta açık bir kargo bölmesi ve aracın arka kısmına bağlı başka bir nesne görülüyor. Bu nesnenin ne olduğu ve hangi amaçla kullanıldığı bilinmiyor. Üstelik fotoğraftaki aracın gerçekten Shenlong olup olmadığı da henüz kesinleşmiş değil.

Çin ile ABD arasındaki rekabet artık yalnızca roket ve uydu teknolojileriyle sınırlı değil. İki ülke, uzayda uzun süre görev yapabilen, farklı operasyonlar gerçekleştiren ve yeniden kullanılabilen araçlar geliştirmek için de yarışıyor. Çin'in gizemli uzay uçağına ait son fotoğraf ise bu rekabetin henüz bilinmeyen yönlerini bir kez daha gündeme taşıdı.