Arap Yarımadası'nda 2018 yılında etkili olan iki ayrı kasırga, çöl çekirgileri için elverişli üreme koşulları oluşturdu ve bölgede onlarca yılın en büyük çekirge istilasına zemin hazırladı.
Mayıs 2018'de Mekunu, ekim ayında ise Luban kasırgaları Umman ve Yemen'in bazı bölgelerine 100 ila 300 mm arasında yağış bıraktı. Bölgesel ortalamanın yaklaşık beş katına ulaşan bu yağışlar sonucunda Rubülhali Çölü'nde geçici göller oluştu; nemlenen toprak ise kütlesel üremeyi tetikledi.
SICAKLIK VE NEM KOMBİNASYONU ÜÇ NESLİ BESLEDİ
Sıcaklık ve nem bir araya gelince çekirgiler, fark edilmeden üç nesil boyunca çoğalma imkânı buldu. Süreç şöyle işledi:
- Yumurtadan çıkış süresi: iki hafta
- Larva gelişim süresi: altı hafta
- Yetişkinlerin yumurtlama olgunluğuna ulaşma süresi: üç hafta
Uygun iklim koşullarında tek bir nesilde popülasyonun 20 katına çıktığı, art arda gelen üç neslin sonunda ise toplam nüfusun yaklaşık 8 bin kat arttığı belirlendi.
İlk kasırganın ardından kurumaya başlayan toprak, ikinci kasırganın getirdiği yağışlarla yeniden nemlendi ve süreç kesintisiz devam etti. Ocak 2019 itibarıyla devasa sürüler Suudi Arabistan ve Yemen'e doğru yayılmaya başladı.
GÜNDE 160 TON YEŞİL BİTKİ YOK EDİLİYOR
Yetişkin bir çöl çekirgesi ortalama 2 gram ağırlığında ve günde kendi ağırlığı kadar bitki tüketiyor. Ancak yüksek nüfus yoğunluğunda davranışsal ve fizyolojik değişim yaşayan böcekler, kilometrekare başına 40 ila 80 milyon bireyden oluşan sürüler topluyor.
Günlük 150 kilometre kat edebilen bir kilometrekarelik sürü, günde ortalama 160 ton yeşil bitkiyi yok ediyor. Bu miktar yaklaşık 35 bin insanın günlük gıda tüketimine denk geliyor.
SON 70 YILIN EN BÜYÜK İSTİLASI
2019 ilkbaharında İran, Hindistan ve Pakistan'a ulaşan sürüler, Aden Körfezi'ni geçerek Etiyopya ve Somali'ye yayıldı. Aralık 2019'daki Pawan Kasırgası Doğu Afrika'daki süreci uzatırken, 2020 başında Kenya son 70 yılın en büyük çekirge istilasıyla karşı karşıya kaldı.
Süreçte yaşanan takipsizlik ve müdahale yetersizliğinin başlıca nedenleri şöyle sıralanıyor:
- Yemen ve Somali'deki çatışmalar nedeniyle üreme alanlarının incelenememesi
- Doğu Afrika Çöl Çekirgesiyle Mücadele Örgütü'nün yetersiz kaynakları
- COVID-19 pandemisi kaynaklı pestisit tedariki ve uzman hareketliliğinde yaşanan aksamalar
Hint Okyanusu'nun kuzeybatısında 2018'de 2, 2019'da ise 8 kasırga meydana gelerek 1976'dan bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Okyanus sıcaklıklarındaki artışın benzer olayların tekrarlanma riskini yükselttiği vurgulanıyor.
