Kilosu 5 milyon liraya alıcı bulan gizemli organizma: Gramı altınla yarışıyor

Sosyal medyada doğa gezileri ve doğa buluntuları üzerine içerik üreten Piotr Grześ, Himalayalar bölgesinde gerçekleştirdiği keşif sırasında, Asya tıp kültüründe son derece yüksek değere sahip olan Cordyceps sinensis (Çin tırtıl mantarı / Yarsagumba) türüyle karşılaştı. Grześ, Gangapurna ve Annapurna dağlarının eteklerinde bulduğu örneği takipçileriyle paylaştı.

Fiyatı altınla yarışıyor

Dünya borsalarında kilogram fiyatının yaklaşık 50 bin ila 100 bin dolar (yaklaşık 2,4 ile 4,9 milyon lira) arasında alıcı bulabildiği belirtilen bu mantar, birim gramaj bazında değerlendirildiğinde altının piyasa değerini aşabiliyor.

Deniz seviyesinden 3 bin ila 5 bin metre yükseklikte yetişen Çin tırtıl mantarını toplamak son derece zorlu şartlar gerektiriyor. Mantarın toprak yüzeyinde kalan spor kısmı sadece 2 ila 3 santimetre boyunda olduğu ve ince bir çim sapını andırdığı için doğal ortamında tespit edilmesi ciddi bir uzmanlık istiyor.

Toprak altında parazit olarak gelişiyor

Cordyceps sinensis, gelişim evresi bakımından sıra dışı bir biyolojik yapıya sahip. Mantarın sporları, toprak altında kışlayan Hepialidae familyasına ait güve larvalarının bünyesine yerleşiyor. Larva dokularını kademeli olarak istila ederek konakçıyı tüketen mantar, ardından böceğin kafa kısmından yukarı doğru büyüyerek toprak yüzeyine çıkıyor.

Türün yüksek piyasa değerinin temel nedenleri arasında şu faktörler yer alıyor:

• Sadece belirli coğrafi yüksekliklerde yetişmesi
• Hasadının son derece zorlu olması
• Doğal ortamda sınırlı miktarda bulunması
• Toprak yüzeyindeki görünür kısmının çok küçük olması

Asya kültüründe statü ve tıp sembolü

Çin ve çevre Doğu Asya ülkelerinde yüzyıllardır geleneksel tıp uygulamalarında kullanılan bu mantara; fiziksel dayanıklılığı artırıcı, bağışıklık sistemini destekleyici ve adaptojenik etkiler atfediliyor. Bölgede aynı zamanda prestij unsuru olarak kabul edilen mantar, yüksek sosyal statü ve zenginlik sembolü olarak görülüyor.

Uzmanlar dikkatli olunması konusunda uyarıyor

Wrocław Çevre ve Yaşam Bilimleri Üniversitesi'nden mantar uzmanı Prof. Artur Gryszkin, mantarın içeriğinde bulunan ve doğal bir antibiyotik bileşeni olarak bilinen kordisepin ile hücresel oksijen taşınmasında rol oynayan adenozin maddelerine dikkat çekiyor.

Gryszkin, mantarın testosteron seviyeleri ve hücresel enerji molekülü adenozin trifosfat (ATP) üretimi üzerindeki etkilerine dair araştırmalar yürütüldüğünü belirterek, laboratuvar ortamında tespit edilen bu maddelerin varlığının, insan sağlığı üzerinde doğrudan kanıtlanmış bir tıbbi tedavi edicilik anlamına gelmediğinin altını çiziyor.