Sabahattin Ali'nin ölümü yeniden araştırılsın: 5 meslek örgütünden Adalet Bakanlığı'na ortak başvuru

Yazar, şair ve gazeteci Sabahattin Ali'nin 1948 yılındaki ölümüne ilişkin tartışmaların aydınlatılması amacıyla beş meslek örgütü ortak başvuru yaptı. Türkiye Gazeteciler Cemiyeti, Türkiye Yayıncılar Birliği, Türkiye Gazeteciler Sendikası, Türkiye Yazarlar Sendikası ve PEN Yazarlar Derneği, Adalet Bakanlığı'ndan yazarın ölümüne ilişkin soruşturma ve yargılama dosyalarının yeniden incelenmesini istedi.

Başvuruda, olayın üzerinden 78 yıl geçmesine karşın yazarın ölümüne ilişkin soru işaretlerinin hâlâ giderilemediği belirtildi.

Ölümüne ilişkin iddiaların araştırılması istendi

Ortak başvuruda, Sabahattin Ali'nin ölümüne ilişkin resmî anlatımın edebiyat, tarih ve hukuk çevrelerindeki tartışmaları sona erdirmediği vurgulandı. Yazarın dönemim güvenlik ve istihbarat mekanizmalarının denetimi altındayken yakalandığı, kötü muamele veya işkence sonucu hayatını kaybettiği yönündeki iddiaların bağımsız ve kapsamlı biçimde araştırılmadığı ifade edildi.

Cesedin kesin teşhisinin yapılamaması, otopsi sonrasında kalıntıların akıbetinin bilinmemesi ve yargılama belgelerindeki eksikliklerin de kuşkuları artırdığı kaydedildi.

Cumhuriyet tarihinin en çok tartışılan dosyalarından biri

Sabahattin Ali'nin ölümünün aydınlatılmasının yalnızca bireysel bir olayın araştırılması anlamına gelmediğinin altı çizilen başvuruda, konunun Cumhuriyet tarihinin en çok tartışılan faili meçhul dosyalarından birinin açıklığa kavuşturulması açısından önem taşıdığı belirtildi.

Anayasa'nın yaşam hakkını güvence altına alan 17. maddesi ile hukuk devleti ilkesini düzenleyen 2. maddesine işaret edilerek, ölümlerin etkili biçimde araştırılmasının devletin yükümlülükleri arasında bulunduğu vurgulandı. Bir yazarın düşünceleri nedeniyle hedef alınmış olabileceğine ilişkin kuşkuların giderilmemesinin düşünce ve basın özgürlüğü açısından da sorun oluşturduğu belirtildi.

Zamanaşımına rağmen araştırma çağrısı

Başvuruda, olayın üzerinden uzun yıllar geçmesi nedeniyle zamanaşımı hükümlerinin gündeme gelebileceği ancak bunun tarihsel gerçeklerin araştırılmasına engel olmadığı savunuldu. Günümüzde kullanılan DNA analizi, adli antropoloji ve arşiv inceleme yöntemleriyle yeni bulgulara ulaşılabileceğine dikkat çekildi. Dosyanın Adalet Bakanlığı bünyesindeki ilgili birimlerin çalışma kapsamına alınması talep edildi.

Adalet Bakanlığı'ndan üç talep

Beş meslek örgütünün ortak başvurusunda şu talepler sıralandı:

• Sabahattin Ali'nin ölümüne ilişkin soruşturma ve yargılama dosyalarının, Ali Ertekin hakkındaki dava ve af kararı da dahil olmak üzere yeniden incelenmesi
• Emniyet, jandarma, istihbarat ve diğer devlet arşivlerinde olayla ilgili belgelerin araştırılması
• Sabahattin Ali'nin gömüldüğü yerin belirlenmesi ve mümkün olması durumunda yakınlarının rızasıyla DNA ve antropolojik inceleme yapılması

Başvuruda ayrıca, yürütülecek araştırmalar sonucunda elde edilecek bilgilerin kamuoyuyla paylaşılması istendi. Meslek örgütleri, Sabahattin Ali'nin ölümüne ilişkin kuşkuların giderilmesinin hukuk devleti, basın özgürlüğü ve toplumsal hafıza açısından önem taşıdığını vurguladı.