13 Kasım Cuma günü ne olacak? 66 yıl önce verilen tarih yaklaşıyor

Avusturyalı ünlü fizikçi Heinz von Foerster'in 1960 yılında kaleme aldığı ve bilim dünyasında büyük yankı uyandıran makalesi, yaklaşan kasım ayı nedeniyle yeniden dünya gündemine oturdu.

Illinois Üniversitesi'nden araştırmacılarla birlikte prestijli bir bilimsel dergide yayımlanan çalışma, insanlığın sonu için tam bir tarih veriyor: 13 Kasım 2026 Cuma.

Büyük torunlarımız sıkışarak can verecek

Yayımlandığı dönemde demograflar ve sosyologlar arasında çok büyük tartışmalara yol açan makale, dünya nüfusunun geometrik artış hızını matematiksel bir modelle ele alıyordu. Nüfus artışının bu şekilde devam etmesi halinde insanlığın kendi yoğunluğunda boğulacağını savunan von Foerster, makalesinde şu çarpıcı ifadelere yer vermişti:

"Bu tarihte (13 Kasım 2026) insan nüfusu, son iki bin yılda olduğu gibi artmaya devam ederse sonsuza yaklaşacaktır. Büyük büyük torunlarımız açlıktan ölmeyecek; alan yetersizliğinden ötürü üst üste yığılarak, sıkışıp boğulacaklar."

1990'lardan sonra denge değişti

Fizikçinin küresel nüfus patlamasına yönelik karamsar öngörüleri, 1990'lı yıllara kadar istatistiksel olarak doğruluk payını korudu. Ancak bu tarihten itibaren dünya genelinde doğum oranlarında yaşanan keskin ve ani düşüşler, kıyamet senaryosunun seyrini değiştirdi.

Birleşmiş Milletler'in güncel nüfus projeksiyonlarına göre, dünya nüfusunun 2084 yılında 10,3 milyar ile zirve noktasına ulaşması ve ardından kademeli olarak düşüşe geçmesi bekleniyor.

Dolayısıyla uzmanlar, von Foerster'in öngördüğü "aşırı nüfustan boğulma" senaryosunun günümüz gerçekleriyle uyuşmadığını ve nüfus artışı açısından korkulacak bir durum olmadığını belirtiyor.

Nüfus tevhidi azaldı ama "kıyamet saati" hâlâ gece yarısına yakın

Nüfus patlaması riski masadan kalkmış görünse de bilim dünyası insanlığın geleceği konusunda tamamen iyimser değil. ABD'li bilim insanlarının 1947 yılında insanlığın yok oluşa ne kadar yakın olduğunu sembolize etmek amacıyla oluşturduğu "Kıyamet Saati", tehlikenin boyutunu gözler önüne seriyor.

İnsanlığın kendi ürettiği teknolojiler nedeniyle saat, şu anda gece yarısına sadece 85 saniye kalaya ayarlanmış durumda.

• Nükleer tehditler: Kıtalararası silahların yayılmasını engellemek için atılan adımlar yetersiz kalıyor
• İklim krizi: Küresel ısınma ve çevresel bozulma tehdidi her geçen gün artıyor
• Yapay zeka riskleri: Teknolojik gelişmelerin kontrolsüz ilerlemesi yeni riskler doğuruyor

Uzmanlar, matematiksel nüfus modelleri geçerliliğini yitirse bile modern dünyanın kendi ürettiği krizlerle yüzleşmeye devam ettiği konusunda uyarıyor.