49 liradan satışa çıkarılan evleri kimse almıyor: Tadilat masrafı ev fiyatını aşıyor

Japonya'nın kırsal kesimlerinde yıllarca boş kalan ve yerel dilde "akiya" olarak adlandırılan sahipsiz konutlar, belediyeler tarafından 1 dolar (yaklaşık 49 TL) seviyesine inen sembolik fiyatlarla satış listelerine çıkarıldı. Boşalan taşra yerleşimlerinde hayalet mahallelerin oluşmasının önüne geçmek isteyen bu program, bakım ve onarım yükünün ağırlığı yüzünden henüz hedefine ulaşamadı.

1 Dolarlık Akiya Evleri Neden Satılamıyor?

Belediyelerin ve mülk sahiplerinin birlikte yürüttüğü akiya programları, rakamsal olarak cazip görünen satış fiyatlarına rağmen yeterli talebi bir türlü yakalayamıyor. Satışa çıkarılan konutların onlarca yıl ilgisiz kalması, yeni sahiplerin önünde ciddi bir onarım faturası duruyor. Geleneksel Japon ahşap mimarisiyle inşa edilen binaların deprem ve fırtına standartlarına uygun hale getirilmesi, çoğu durumda evin sıfırdan yeniden inşa edilmesinden daha pahalıya mal oluyor. Bu nedenle 49 liralık sembolik alım bedeli pratikte bir ekonomik avantaja dönüşemiyor.

Belediyelerin Akiya Bankaları Nasıl İşliyor?

Nüfus kaybıyla mücadele eden yerel yönetimler, boş kalan binaları "Akiya Bankası" adını verdikleri veri tabanlarında bir araya getiriyor. Mülkünü devretmek isteyen ancak miras vergisi ve yıkım giderlerini karşılayamayan vatandaşlar, taşınmazlarını bu sisteme kayıt ettiriyor. Belediyeler, bölgenin genç nüfusu çekmesi amacıyla listelerdeki evleri 1 dolara kadar inen fiyatlarla hem yerli hem de yabancı alıcıların beğenisine sunuyor.

Alıcılara getirilen bazı koşullar ise süreçte geri adım atmaya neden oluyor:

• Mülkü alan kişiye zorunlu ikamet şartı getiriliyor
• Evde düzenli bakım yapma yükümlülüğü koşul olarak ekleniyor
• Sözleşme aşamasında bu şartlar, birçok yatırımcıyı ve yerleşmek isteyeni vazgeçiriyor

Ucuz Görünen Konutların Gizli Maliyeti

Satış fiyatı neredeyse sıfır olan bu mülklerin su, elektrik ve çatı yalıtımı gibi temel altyapı sistemleri tamamen işlevsiz durumda bulunuyor. Ayrıca Japonya'daki sıkı imar kuralları gereği, belirli bir seviyenin üzerinde çürüyen yapıların yıktırılıp yeniden inşa edilmesi zorunluluğu doğuyor.

Tadilat masrafının yanında sürekli devam eden emlak vergileri ve çevre temizleme bedelleri de yeni malikin sorumluluğuna geçiyor. Tüm bu finansal yükün ağırlığı nedeniyle yatırımcılar ile bölgeye taşınmak isteyenler, sözleşmeyi imzalamadan önce projeden çekiliyor.

Nüfus Krizi Konut Piyasasını Nasıl Etkiledi?

Hızla yaşlanan nüfus ve gençlerin büyük metropollere yönelmesi, Japonya genelinde milyonlarca sahipsiz konutun ortaya çıkmasına yol açtı. Kırsal bölgelerdeki mirasçılar, vergi ve bakım yükünden kurtulmak için ailelerinden kalan evleri reddetme yolunu seçiyor. Taşrada biriken sahipsiz konut stoku güvenlik ve yangın riskini artırırken, 1 dolara kadar düşen satış fiyatları bile kırsaldaki konut krizini durdurmaya yetmiyor.