50 Yıl Önce Toprağa Gömdüler, Yeniden Çıkardıklarında Herkes Şok Oldu

Zaman kapsülleri, geçmişten geleceğe iz taşımak için kullanılan ilginç bir yöntem. Fotoğraflar, mektuplar ve dönemin eşyaları bu kapsüllerde saklanıyor. Ancak ABD'nin Tulsa kentinde 1957 yılında alınan bir karar, geleneksel anlayışın çok ötesine geçti. Gelecek nesillere dönemin yaşamını göstermek isteyen yetkililer, yepyeni bir otomobili doğrudan toprağın altına gömdü. Aracın 50 yıl sonra yeniden gün yüzüne çıkarılması planlanıyordu; fakat kapsül açıldığında karşılaşılan tablo, herkesi derinden şaşırttı.

Soğuk Savaş'tan İzler Taşıyan Beton Hazne

Kapsülün merkezinde, 1950'li yılların Amerikan otomobil tasarımını yansıtan bir Plymouth Belvedere bulunuyordu. Aracın korunması için yaklaşık 3,7 metre genişliğinde ve 6,1 metre uzunluğunda özel bir beton hazne hazırlandı. Yapı, olası bir nükleer saldırıya dayanabilecek biçimde tasarlanmış ve bu detay, projenin Soğuk Savaş döneminde gerçekleştirildiğini gözler önüne seriyordu.

Otomobil, çevresel etkenlerden korunması amacıyla özel bir örtüyle kaplandı. Ardından araç ve döneme ait çeşitli eşyalar beton hazneye yerleştirilerek kapsül kapatıldı ve 50 yıl boyunca açılmamak üzere toprağın altında bırakıldı.

Kentin Nüfusunu Tahmin Eden Yarışmacı Kazandı

Proje yalnızca bir otomobili saklamakla sınırlı kalmadı. Tulsa yönetimi, gelecekteki kent nüfusunu tahmin etmek için ayrıca bir yarışma düzenledi. Katılımcılardan, şehrin 2007 yılında kaç kişiye ulaşacağını bildirmeleri istendi. En doğru tahmini yapan kişiye, gömülen otomobil ve 100 dolarlık bir tasarruf hesabı verilecekti.

Yarışmada Raymond Humbertson öne çıktı. Humbertson, Tulsa'nın nüfusunun 50 yıl sonra 384 bin 743 olacağını tahmin etti. Böylece otomobilin sahibi olmaya hak kazandı.

Yıllar geçerken şehir büyüdü, yaşam dönüştü ve otomobil toprağın altında kalmaya devam etti. Herkes, 1957 model aracın yarım asır sonra nasıl görüneceğini merakla bekliyordu.

15 Haziran 2007: Beklenen Manzara Ortaya Çıkmadı

Otomobilin gömülmesinden tam 50 yıl sonra, 15 Haziran 2007'de binlerce kişi Tulsa'da düzenlenen açılış töreninde bir araya geldi. Herkes, beton hazneden neredeyse ilk günkü gibi korunmuş bir otomobil çıkmasını umuyordu.

Ancak işçiler hazneyi açmaya başladığında beklenmedik bir durumla karşılaştı. Beton bölmenin içine su dolmuştu. Dönemin bilgilerine göre haznede yaklaşık 7 bin 570 litre su biriktiği ve suyun derinliğinin 1,2 metreye ulaştığı belirlendi.

Su, otomobilin koruyucu örtüsünü aşmış ve araçta ciddi hasara yol açmıştı. Örtü kaldırıldığında ortaya çıkan manzara hayal kırıklığı yarattı. Bir zamanlar yepyeni olan Plymouth Belvedere, büyük ölçüde paslanmış, gövdesi zarar görmüş ve birçok parçası bozulmuştu. Artık çalışır durumda değildi ve taşınması sırasında daha fazla zarar görmemesi için özel önlemler alınması gerekti.

Tarihî Değer İçin Çalışma Başlatıldı

Beklentiler karşılanmasa da kapsülün açılması, Tulsa için unutulmaz bir tarihî olaya dönüştü. Törene katılan otomobil meraklılarından Dave Stragand, keşfi eski Mısır mezarlarının açılmasına benzetti ve burayı "Kral Tutankhamun'un mezarı" olarak nitelendirdi.

Su hasarı nedeniyle otomobili eski hâline döndürmek mümkün olmadı. Buna rağmen uzmanlar, aracın tarihî değerini korumak için harekete geçti. Ultra One ekibi, otomobilin temizlenmesi ve mevcut durumunun sabitlenmesi çalışmalarını üstlendi. Amaç, aracı yeniden çalışır hâle getirmekten çok, kalan parçalarını ve yapısını korumaktı.

Çalışmaların ardından otomobilin, Illinois eyaletinin Roscoe kentindeki Tarihî Otomobil Müzesi'ne taşınması hedeflendi.

1957'de geleceğe bırakılan bu otomobil, 50 yıl sonra beklenen gibi korunmuş bir zaman kapsülü olarak ortaya çıkmadı. Aksine, suyun ve zamanın etkisini gözler önüne seren sıra dışı bir tarihî esere dönüştü.