Airfryer kullananlar dikkat: 6 popüler modelde 'sonsuz kimyasal' testi yapıldı

Hava fritözleri, son yıllarda mutfakların vazgeçilmez cihazları arasında yerini sağlamlaştırdı. Ancak bu hızla artan popülerlik, cihazların yapışmaz kaplamalarındaki kimyasal içerik konusunda da soru işaretlerini beraberinde getirdi. Bu endişeye yanıt bulmak amacıyla Fransa merkezli bir tüketici derneği, piyasada en çok tercih edilen 6 airfryer modelini laboratuvar koşullarında test etti.

Test Edilen Cihazlar

Piyasada yoğun talep gören Ninja (iki farklı model), Philips, Tefal, Princess ve Inventum markalarına ait toplam 6 cihazın hem sepet hem de ızgara kaplamaları ayrıntılı biçimde analiz edildi.

Yasaklı Kimyasallara Rastlanmadı

Laboratuvar analizlerinin sonuçları kullanıcıları rahatlatan nitelikte. İncelenen hiçbir modelde, kanserojen ve zararlı etkileri nedeniyle yasaklanmış olan PFOA, PFOS veya PFHxS maddelerine rastlanmadı.

Analizler ayrıca bu kaplamaların Teflon'un ana bileşeni olan PTFE (floropolimer) içerdiğini ortaya koydu. Raporda, PTFE bileşeninin herhangi bir madde salımı gerçekleştirebilmesi için sıcaklığın 260 dereceye ulaşması gerektiği, standart hava fritözlerinin ise klasik pişirme programlarında bu sıcaklık seviyesine çıkmadığı belirtildi.

Tava Testleriyle Karşılaştırma

Aynı kuruluşun Ocak 2024'te yapışmaz tavalar üzerinde gerçekleştirdiği testlerde ise tablo farklıydı. O testlerde, 'PFAS içermez' etiketi taşıyan bazı seramik ürünler de dahil olmak üzere PFAS kalıntıları saptanmıştı. Son airfryer testleri, bu cihazların söz konusu tavalara kıyasla daha temiz bir profil sunduğunu gösterdi.

Mevzuat Boşluğu Tepki Çekiyor

Yasal çerçeveye bakıldığında ise bir çelişki göze çarpıyor. 27 Şubat 2025 tarihli yasa doğrultusunda, 1 Ocak 2026'dan itibaren kozmetik ürünleri, kayak cilası, giysi ve ayakkabılarda PFAS kullanımı yasaklanmış durumda. Ancak tava, tencere ve hava fritözü sepetleri gibi mutfak gereçleri bu yasağın kapsamı dışında tutulmaya devam ediyor.

Bu durum sivil toplum kuruluşlarının sert tepkisini çekiyor. Ekim 2026'da üç ayrı çevre ve tüketici hakları derneği, ürünlerinde PTFE kullanımı gerekçesiyle bir Fransız pişirme gereçleri üreticisine yasal ihtarname gönderdi.

Uzmanlardan Kullanım Tavsiyesi

Kullanıcıların dikkat etmesi gereken noktalara dair uzmanlar şu önerileri sıralıyor:

• Metal gereçler yerine ahşap veya silikon araçlar kullanılmeli; böylece yüzey çizilmeleri ve olası madde salımı minimize edilir.
• Standart pişirme programları dışına çıkılmamalı; aşırı sıcaklık koşullarından kaçınılmalı.
• Seper ve ızgara yüzeylerinde hasar veya soyulma tespit edildiğinde cihaz derhal değiştirilmeli.

Çevresel Boyut: Sağlık Temiz, Ama Risk Devam Ediyor

Raporda ayrıca önemli bir uyarıya yer verildi: sağlık açısından acil bir risk tespit edilmese de, PTFE gibi floropolimerler doğada parçalanmayan kalıcı yapıları nedeniyle hem üretim hem de atık aşamalarında ciddi çevresel risk oluşturmayı sürdürüyor. Bu bağlamda, mutfak gereçlerinde PFAS kullanımı konusunda mevzuatın genişletilmesi için çağrılar artıyor.