Cadılar Bayramı Neden Kutlanıyor? Kostümlerin Arkasındaki Gizemli Tarih

Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri'nde her yıl 31 Ekim tarihinde büyük bir coşkuyla kutlanan Cadılar Bayramı, bu yıl da oyulmuş bal kabakları ve korkutucu kostümlerle sokaklara renk katıyor. Çocukların kapı kapı dolaşarak şeker topladığı, mağazaların ve evlerin ürkütücü süslerle donandığı bu geleneğin geçmişi, aslında binlerce yıl öncesine dayanıyor.

Geleneğin kökeninde, Keltlerin hasat mevsiminin bitişini simgeleyen Samhain kutlamaları ve ruhlara ilişkin eski inançlar yatıyor.

Samhain: Keltlerin En Önemli Pagani Kutlaması

Samhain, Keltlerin en önemli pagan kutlamalarından biri olarak kabul ediliyor. Ölülerin Bayramı adıyla da anılan bu tören, sonbahar ekinoksu ile kış gündönümü arasında yapılıyordu. Bu tarihler, hasat mevsiminin sonunu ve yılın karanlık yarısının başlangıcını simgeliyordu.

Keltler, Samhain kutlamalarının yapıldığı gün ruhların ve hayaletlerin dünyaya geri döndüğüne inanıyordu. Kötü ruhları ve hayaletleri uzaklaştırmak içinse çeşitli uygulamalara başvuruyorlardı:

• Korkutucu maske ve kostümler giyiyorlardı
• Şenlik ateşleri yakarak ruhları savunmaya çalışırlardı
• Toprakları korumak amacıyla hayvanlar kurban ediliyordu
• Sofralarında iyi ruhlara yer açarak hasadı kolluyorlardı

Papa III. Gregorius'un Yeniden Şekillendirdiği Gelenek

Bir yüzyılda Papa III. Gregorius, Samhain'den bir gün sonraki 1 Kasım'ı azizleri ve şehitleri onurlandırmak üzere resmi bir gün ilan etti. Bugün Azizler Günü olarak bilinen bu tarih, pagan topluluklarla barış içinde olmak adına bazı Samhain geleneklerini de bünyesine kattı. Zamanla Samhain, Cadılar Bayramı'na dönüştü. İngilizce ismi olan Halloween de aslında Azizler Günü'nün arifesi anlamına geliyor.

İrlandalı Göçmenler Yeni Dünya'ya Taşıdı

İrlanda'da 1846'da patlak veren patates kıtlığı, yüz binlerce kişinin Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etmesine yol açtı. Cadılar Bayramı geleneği de bu göçmenlerle birlikte Atlantik'i aşarak ABD'de kök saldı ve daha sonra tüm dünyaya yayıldı.

Geleneğin ilk hâlinde insanlar komşularının kapılarını çalıyor, bir şiir veya şarkı karşılığında yemek talep ediyordu. Kapıyı çalan kişiler, kendilerini korumak adına korkutucu kıyafetler giyiyor ve kötü ruhları taklit ediyordu. Bugünkü çocukların kostüm giyerek komşularından şeker istemesi geleneği işte bu uygulamadan devraldı.

Meksika'da Ölüler Günü: Korkutmak Değil, Anmak İçin

Aynı dönemlerde Meksika'da kutlanan Ölüler Günü ise çok farklı bir anlama sahip. Genellikle 1-2 Kasım'da gerçekleştirilen kutlamalar, 31 Ekim'den kasımın ilk hafta sonuna kadar uzanabiliyor.

Aileler bu günlerde bir araya gelerek hayatını kaybeden yakınlarını anıyor ve geceyi mezarlıklarda geçiriyor. İskelet makyajları ve renkli kıyafetlerin amacı korkutmak değil, ölen sevdiklerini hatırlamak.

Ölüler Günü'nün kökeninin Aztekler'e kadar uzandığı düşünülüyor. Başka bir teoriye göre ise İspanyol misyonerlerin bölgeye taşıdığı Azizler Günü geleneği, yerel kültürlerle harmanlanarak bugünkü biçimini aldı.

Bal Kabağının Antik Yolculuğu

Bal kabağı, her iki gelenekte de önemli bir yer tutuyor. Antarktika dışında her kıtada yetişen bu bitkinin asıl kaynağının Meksika olduğu ve buradaki geçmişinin 7 bin 500 yıl öncesine dayandığı kabul ediliyor.

Sert iklim koşullarına dayanıklılığı, bal kabağını antik dönem Meksika mutfağının temel unsurlarından biri hâline getirdi. Aztek ve Maya dönemlerinde:

• Etli kısmı yemeklerde ve soslarda kullanılıyordu
• Çekirdeği kavrulup öğütülerek değerlendiriliyordu
• Kabuğu oyulup kap olarak işleniyordu

İspanyollara Yucatan bölgesinde kabak çekirdeği sosuna batırılmış mısır tortillasından oluşan papadzules ikram edildiği biliniyor. İspanyolların kendi ülkelerine taşıdığı bal kabağı, buradan dünyanın farklı bölgelerine yayılarak yüzyıllar içinde çeşitli türleriyle çoğaldı.

Ölüler Günü'nün vazgeçilmez lezzetlerinden biri de Calabaza en tacha adlı tatlı. Bal kabağı, işlenmemiş şeker kamışı şekerinden hazırlanan şurupla birleştiriliyor; guava ve tarçın eklenerek bir saat kaynatılıyor. Bu sürede bal kabağı, şurubu tümüyle içine çekiyor.