Avustralya'daki Sidney Üniversitesi ve Dewpoint Innovations araştırmacıları, çatılara sürüldüğünde hem yüzeyi serinleten hem de geceleri havadaki nemden su toplayabilen özel bir boya geliştirdi. Profesör Chiara Neto liderliğinde yürütülen çalışma, altı ay boyunca Sydney Nanoscience Hub'ın çatısında açık hava koşullarında test edildi.
Elde edilen sonuçlar, Advanced Functional Materials dergisinde yayımlandı. Kaplamanın güneş ışığının yaklaşık yüzde 96-97'sini geri yansıtabildiği ve yüzeyi çevredeki havadan 6 dereceye kadar daha soğuk tutabildiği belirlendi.
Havadaki nem su damlasına dönüşüyor
Sistemin çalışma prensibi oldukça basit. Özel gözenekli yapı, güneş ışığının büyük bölümünü geri yansıtırken yüzeydeki ısının da dışarı yayılmasını sağlıyor. Yüzey sıcaklığı çiy noktasının altına düştüğünde, havadaki su buharı kaplamanın üzerinde yoğunlaşarak damlacıklara dönüşüyor. Bu durum, soğuk bir şişenin ya da banyo aynasının üzerinde su damlalarının oluşmasına benziyor.
Kaplamanın üzerindeki UV'ye dayanıklı pürüzsüz üst tabaka, oluşan damlaların yüzeyden kolayca kaymasını sağlıyor. Böylece su bir kanala veya depoya yönlendirilerek toplanabiliyor. Sistemin çalışması için elektrikli bir soğutucuya ya da başka bir enerji kaynağına ihtiyaç duyulmuyor.
1 metrekareden 390 mililitreye kadar su
Altı aylık çatı denemesinde kaplamanın, yılın yaklaşık yüzde 32'sine karşılık gelen koşullarda çiy toplayabildiği görüldü. En uygun hava koşullarında ise kaplamanın metrekare başına günde 390 mililitreye kadar su toplayabildiği tespit edildi.
Araştırmacıların hesabına göre yaklaşık 12 metrekarelik bir yüzey, ideal koşullarda bir kişinin günlük içme suyu ihtiyacına denk miktarda su sağlayabilecek kapasiteye ulaşıyor.
Teknolojinin bir başka avantajı da yalnızca su toplamakla sınırlı olmaması. Kaplamanın yüzeyi serin tutması, sıcak havalarda binaların soğutma ihtiyacının azaltılmasına da yardımcı olabilir. Araştırmacılar özellikle kurak ve yarı kurak bölgelerde gece neminin yükseldiği dönemlerde çiy oluşabileceğine dikkat çekiyor.
Normal boya gibi uygulanabilecek
Ekip şimdi teknolojiyi laboratuvar ve deneysel çatı uygulamalarından daha geniş kullanıma taşımaya çalışıyor. Dewpoint Innovations, geliştirilen malzemenin normal boya gibi rulo veya püskürtme yöntemiyle uygulanabilecek su bazlı bir versiyonu üzerinde çalışıyor.
