Çin, havadan elektrik üretecek dev tesisi şebekeye bağladı

Çin, yenilenebilir kaynaklardan elde edilen fazla enerjiyi sıvı hava teknolojisiyle depolayacak dev bir tesisi devreye aldı. Qinghai eyaletinin Qaidam Havzası'nda inşa edilen 60 MW güç ve 600 MWh enerji kapasiteli tesis, 30 Ekim'de elektrik şebekesine bağlanarak üretime başladı.

Projeyi geliştiren China Green Development Investment Group (CGDG), tesisin hem güç hem de enerji kapasitesi bakımından dünyanın en büyük şebeke bağlantılı sıvı hava enerji depolama tesisi olduğunu açıkladı. Sistem, tam kapasitede 10 saat kesintisiz elektrik sağlayabilecek şekilde tasarlandı.

YILLIK 180 GWh ÜRETİM BEKLENİYOR

Tesis, her gün yaklaşık 600 MWh fazla yenilenebilir enerjiyi depolayabilecek. Yıllık elektrik üretiminin ise yaklaşık 180 GWh'ye ulaşması öngörülüyor. Bu rakam, yaklaşık 30 bin hanenin yıllık elektrik tüketimine denk geliyor.

Güneş ve rüzgar kaynakları bakımından zengin Qaidam Havzası'nda zaman zaman talebin üzerinde elektrik üretiliyor. Tesis, bu fazla üretimin depolanıp talebin yükseldiği saatlerde kullanılmasına imkân tanıyor.

HAVA EKSİ 194 DERECEDE SIVILAŞTIRILIYOR

Sistem, enerjiyi depolamak için geleneksel lityum iyon bataryalar yerine atmosferik havayı kullanıyor. Talebin düşük olduğu, güneş veya rüzgar santrallerindeki üretimin fazla kaldığı dönemlerde elektrik, havayı sıkıştırıp sıvılaştırmak için harcanıyor.

Şarj aşamasında üç kademeli santrifüj kompresörler, arıtılmış havayı yaklaşık 7 MPa basınca kadar sıkıştırıyor. Bu süreçte açığa çıkan ısı geri kazanılarak 195 dereceye kadar ulaşan sıcak su biçiminde depolanıyor. Hava ise çok aşamalı soğutmayla yaklaşık eksi 194 dereceye indirilerek sıvılaştırılıyor ve yalıtımlı kriyojenik tanklarda saklanıyor.

Elektrik gerektiğinde sıvı hava yeniden basınçlandırılıyor, ısıtılıyor ve gaz haline dönüştürülüyor. Genleşen gaz türbinleri döndürerek jeneratörlerin elektrik üretmesini sağlıyor. Buharlaşma sırasında ortaya çıkan soğuk enerji de sonraki şarj döngülerinde kullanılmak üzere geri kazanılıyor.

ANA EKİPMANLARIN TAMAMI YERLİ ÜRETİM

CGDG, ana ekipmanların tamamının yerli üretim olduğunu ve projede yüzde 100 yerlilik oranına ulaşıldığını bildirdi. Kritik bileşenlerin tamamı Çin'de geliştirildi:

• Büyük santrifüj kompresörler
• Sıvı genleştiriciler
• Kriyojenik ısı eşanjörleri
• Entegre kontrol sistemleri

Sıvı hava teknolojisi, geleneksel basınçlı hava depolama sistemlerinden farklı olarak uygun yer altı mağaraları ya da özel jeolojik yapılara ihtiyaç duymuyor. Havanın yalıtımlı tanklarda saklanabilmesi, tesislerin farklı bölgelerde kurulmasını kolaylaştırıyor. Sistemdeki döner makineler ayrıca elektrik şebekesine atalet desteği sağlayarak şebeke kararlılığına katkıda bulunabiliyor.

Çin, uzun süreli enerji depolama alanında sıvı havanın yanı sıra basınçlı hava, vanadyum redoks akış bataryaları, sodyum iyon bataryalar ve termal enerji depolama sistemlerine de yatırım yapmayı sürdürüyor.