Çölün Ortasında Bulunan Sıradışı Taşın Sırrı Çözüldü

Sahra Çölü'nün kumları arasında bulunan sıradışı bir taşın sır perdesi aralandı. Mali'deki Teghaza tuz ovasında 2022 yılında yaklaşık 800 gram ağırlığında keşfedilen gül rengi kayaç üzerinde yürütülen laboratuvar analizleri sonuçlandı.

NASA destekli araştırmaya göre, 'Teghaza 001' adı verilen bu göktaşının Mars'ın antik kabuğundan koparak Dünya'ya ulaştığı belirlendi. Bu bulgu, kayacın kızıl gezegenin bugüne kadar doğrudan örneklenmemiş bir bölgesini temsil ettiğini gösteriyor.

Tırnaktan Daha Küçük Bir Numuneyle 4,1 Milyar Yıllık Sır

Yayımlanan çalışmada, tırnaktan daha küçük bir numune üzerinden yaş tayini gerçekleştirildi. Elde edilen veriler, kayaç yapısının yaklaşık 4,1 milyar yıl önce su etkisiyle mineralojik değişime uğradığını ortaya koydu. Bu önemli bulgu, Teghaza 001'i Dünya üzerinde tespit edilen en eski üç Mars meteoritinden biri konumuna getiriyor.

Köken Tespiti Nasıl Yapıldı?

New Mexico Üniversitesi araştırmacıları, göktaşındaki oksijen izotoplarını bilinen diğer Mars meteoritleriyle karşılaştırarak güçlü bir eşleşme sağladı. Analizlerin sonuçlarına göre kayacın kimyasal bileşimi ve mineral yapısı, NASA'nın Mars görevlerinden elde edilen yüzey verileriyle büyük ölçüde örtüştü.

Zirkon içerikli volkanik mineraller barındıran meteoritin, Mars Reconnaissance Orbiter (MRO) tarafından kızıl gezegenin güney dağlık bölgelerinde kaydedilen kayaç formasyonlarıyla benzerlik taşıdığı da tespit edildi.

Dünya'da Kayıtlı 435 Mars Göktaşından Biri

• Dünya genelinde yaklaşık 435 Mars kaynaklı göktaşının kayıt altına alındığı biliniyor.
• Bu göktaşlarının göktaşı çarpmaları sonucu fırlayarak Dünya atmosferine girdiği ifade ediliyor.
• Teghaza 001, bu kapsamlı kayıt arasında özellikle yaşı ve kökeniyle öne çıkıyor.

Bilimsel Değerlendirmeler: Referans Bir Bulgu

NASA Jet İtki Laboratuvarı'ndan Yang Liu liderliğinde yürütülen ve Caltech jeokimyacısı Francois Tissot'nun da yer aldığı araştırma ekibi, meteoriti Mars araştırmaları açısından referans bir bulgu olarak nitelendirdi. Kayanın su içeriğine odaklanan tamamlayıcı bir çalışma ise ayrı bir bilimsel bültende yer aldı.

Araştırmacılar, meteoritin Mars'taki köken noktasının kesin bir çarpma kraterine değil, yörüngeden saptanan mineral benzerliklere dayandığını ifade ediyor.

Öte yandan 4,1 milyar yıllık tarihlendirmenin kayacın suyla temas anına işaret ettiği, ilk oluşumunun ise bu tarihten daha eskiye uzanabileceği belirtiliyor. Göktaşını çölde kimin bulduğu ve Dünya yüzeyinde ne kadar süre kaldığına dair detaylar ise mevcut kayıtlarda yer almıyor.