Gözyaşının bilinmeyen gücü ortaya çıktı: Saldırganlığı yüzde 43 azaltıyor

Ağlamak yalnızca duygu durumunun bir yansıması olmayabilir. Yapılan dikkat çekici bir çalışma, insan gözyaşının karşı tarafın saldırgan davranışlarını etkileyebilecek kimyasal sinyaller taşıdığını ortaya koydu.

İsrail ve ABD'de görev yapan bilim insanlarının ortaklaşa yürüttüğü çalışma, kadınlardan alınan duygusal gözyaşlarının erkekler üzerindeki etkisini ayrıntılı biçimde inceledi. Araştırma sonuçları, gözyaşının sanılandan çok daha farklı bir biyolojik işleve sahip olabileceğini gösteriyor.

Gözlemlenen azalma şaşırtıcı bir düzeye ulaştı

Deneyde altı kadın gönüllüden duygusal gözyaşı örnekleri toplandı. Bunun yanı sıra kontrol grubu oluşturmak amacıyla tuzlu su örnekleri de hazırlandı. Deneye katılan erkekler, bu örneklerden birini kokladıktan sonra saldırgan davranışlarını ölçmek için tasarlanmış bir bilgisayar oyununa dahil edildi.

Oyunda katılımcılar, rakiplerinin kendilerinden para aldığını düşündükleri durumlarla karşılaştı. Daha sonra rakiplerden karşılık olarak para eksiltme seçeneğine sahip oldular. Gözyaşı maruziyetinin yaşandığı koşulda, misilleme davranışlarının kontrol koşuluna kıyasla yüzde 43,7 daha düşük olduğu belirlendi.

Gözyaşının kokusuz olması gerçeği değiştiriyor mu?

Çalışmanın en çarpıcı bulgularından biri, gözyaşının insanlar tarafından belirgin bir koku olarak algılanmamasına rağmen biyolojik etki oluşturabilmesi oldu. Araştırmacılar, insanlara ait 62 farklı koku reseptörünü laboratuvar ortamında inceledi ve bunlardan dördünün gözyaşı etkisine tepki verdiğini tespit etti.

Bu sonuçlar, insan gözyaşının farkında olmadan algıladığımız kimyasal sinyaller taşıyabileceği düşüncesini güçlendiriyor.

Beyin görüntülerinde net değişiklikler saptandı

Araştırmacılar, gözyaşının beyin üzerindeki etkisini ölçmek amacıyla fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme yönteminden de yararlandı. Elde edilen görüntülerde şu değişiklikler gözlendi:

• Saldırganlıkla ilişkili beyin bölgelerindeki faaliyetlerin azaldığı görüldü
• Koku işleme merkezleri ile saldırganlık bölgeleri arasındaki işlevsel bağlantılarda değişiklikler tespit edildi
• Gözyaşının yalnızca görsel bir iletişim aracı olmayıp kimyasal iletişimde de rol oynayabileceği ortaya çıktı

Savunma mekanizması olarak gözyaşı

Önceki çalışmalarda bazı kemirgen türlerinin gözyaşlarında saldırgan davranışları azaltan kimyasal sinyaller bulunduğu belirlenmişti. İnsanlar üzerindeki yeni bulgular da benzer bir mekanizmanın insanlarda da bulunabileceğine işaret ediyor. Araştırmacılar, gözyaşının saldırganlığı azaltmaya yardımcı olan evrimsel bir iletişim mekanizmasının parçası olabileceği görüşünü dile getiriyor. Ancak bu yorum henüz kesinleşmiş bir biyolojik işlev olarak değerlendirilmiyor.

Araştırmanın sınırlılıkları

Çalışmanın belirgin sınırlılıkları da bulunuyor:

• Kadınlardan alınan duygusal gözyaşlarının erkekler üzerindeki etkisi incelendi; kadınların gözyaşına erkeklerin nasıl tepki verdiği henüz belirlenmedi
• Yüzde 43,7'lik azalma, günlük hayattaki şiddet olaylarının aynı oranda azalacağı anlamına gelmiyor; oran kontrollü bir bilgisayar oyununda ölçüldü
• Gözyaştaki hangi kimyasal bileşenlerin bu etkiyi oluşturduğu ve mekanizmanın gerçek yaşam koşullarında nasıl işlediği hakkında daha fazla araştırmaya ihtiyaç var

Buna rağmen çalışma, insan gözyaşının sanılandan çok daha karmaşık ve çok boyutlu bir biyolojik işleve sahip olabileceğini gösteren dikkat çekici kanıtlar sunuyor.