Norveç hükümeti, 17 yıldır çevre örgütlerinin karşı çıktığı uygulama için maden şirketine üç yıllık yeni bir izin verdi. Ülkenin batısındaki Førde Fiyordu'nun geleceğine ilişkin endişeleri artıran bu karar, çevre koruma tartışmalarını da yeniden alevlendirdi.
Mahkeme İptal Etti, Hükümet Yeniden İzin Verdi
Tartışmanın odağında Førde Fiyordu kıyısındaki Engebø madeninde faaliyet gösteren Nordic Mining şirketi yer alıyor. Şirket, titanyum üretiminde kullanılan rutil ve garnet minerallerini çıkarırken oluşan atıkların bir bölümünü deniz tabanında depoluyor.
Norveç Yüksek Mahkemesi, 17 Haziran 2026'da verdiği kararla şirketin daha önce aldığı atık boşaltma izinlerini geçersiz saydı. Mahkeme, izinlerin verilmesinde çevre mevzuatının gerekliliklerinin karşılanmadığına hükmetmişti.
Ancak Norveç hükümeti, 30 Eylül'de şirkete üç yıl süreyle geçerli yeni bir izin vererek, mahkeme kararına rağmen maden atıklarının fiyorda boşaltılmasının sürdürülmesini sağladı. Çevre örgütleri, bu kararın yalnızca Førde Fiyordu için değil, Norveç'in genel çevre koruma politikaları açısından da tehlikeli bir emsal oluşturabileceği görüşünde.
Denizin Dibindeki Yaşam Tehlike Altında
Dağlarla çevrili Førde Fiyordu, Norveç'in batı kıyısındaki önemli doğal yaşam alanlarından biri olarak biliniyor. Bölgede balıkların ve çok sayıda deniz canlısının doğal yaşam sürdüğü, aynı zamanda yerel balıkçılık faaliyetleri açısından da büyük önem taşıdığı biliniyor.
Çevreciler, madenlerden çıkan ince öğütülmüş kaya ve mineral atıkların deniz tabanında birikmesinin dip canlılarını ciddi şekilde olumsuz etkileyebileceği konusunda uyarıyor. Atıkların su altındaki yaşam alanlarını kaplaması ve deniz ekosisteminin doğal dengesini bozması, başlıca endişeler arasında yer alıyor.
Norveç hükümeti ise madende çıkarılan titanyum hammaddesinin Avrupa sanayisi açısından stratejik önem taşıdığını savunuyor. Ekonomik ihtiyaçlarla çevresel etkilerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirten hükümet, izin kararını bu çerçeve içinde gerekçelendiriyor.
- Førde Fiyordu: Norveç'in en temiz deniz alanlarından biri olarak gösterilen doğal yaşam bölgesi
- 17 yıllık mücadele: Çevre örgütleri 2009'dan bu yana maden atığı boşaltılmasına karşı çıkıyor
- Yeni izin süresi: Nordic Mining şirketine üç yıl geçerli atık boşaltma izni verildi
- Mahkeme kararının durumu: Yüksek Mahkeme mevcut izinleri iptal etmiş olmasına rağmen hükümet yeni izin yolu açtı
- Titanyum stratejisi: Hükümet, hammaddenin Avrupa sanayisi için kritik olduğunu savunuyor
Yaklaşık 17 yıldır devam eden mücadelede çevre örgütleri geri adım atmaya hazırlanmıyor. Yeni izin kararıyla Førde Fiyordu üzerindeki tartışmalar yeniden alevlenirken, bölgenin geleceği maden faaliyetlerinin çevresel etkilerinin ve hukuki süreçlerin nasıl ilerleyeceğine bağlı olacak.
