Güney Kore'de kara mayınlarını temizlemek amacıyla yürütülen tarama çalışmalarında, Kore'de bugüne kadar keşfedilen en eski ateşli silahlardan biri olduğu değerlendirilen bronz bir el topu bulundu. Yaklaşık 600 yıl önce üretildiği sanılan silah, üzerindeki yazıtlar sayesinde dönemin askeri teknolojisine dair önemli ipuçları sunuyor.
Mayın taraması sırasında sıra dışı bir buluş
Naju kentindeki Geumseong Dağı yakınlarında devam eden mayın temizleme çalışması sırasında toprağın altında yaklaşık 25 santimetre uzunluğunda ve 1 kilogram ağırlığında bronz bir nesne ortaya çıktı. İlk anda sıradan bir metal parçasını andıran eser, yapılan incelemelerin ardından Kore'nin askeri tarihine ışık tutabilecek son derece önemli bir buluntu olarak değerlendirildi.
Kore Yarımadası yüzyıllar boyunca çok sayıda çatışmaya sahne oldu. 1950-1953 yılları arasında yaşanan Kore Savaşı sırasında bölgeye yaklaşık 1,5 ila 2 milyon kara mayını döşendiği tahmin ediliyor. Aradan geçen onlarca yıla rağmen mayınlar hâlâ bölgede ciddi bir sorun oluşturuyor ve ordu zaman zaman farklı bölgelerde tarama çalışmalarını sürdürüyor.
Üç yıllık araştırmanın ardından tanımlandı
Buluntuyla ilgili araştırmalar henüz tamamlanmış değil ve eser hakkında hakemli bir bilimsel makale henüz yayımlanmadı. Ancak Ulusal Kültürel Miras Araştırma Enstitüsü, önümüzdeki ay düzenlenmesi planlanan sergi öncesinde ilk inceleme sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Eserin üzerindeki yazıları incelemek, metal yapısını analiz etmek, benzer tarihi eserlerle karşılaştırmak ve dönemin tarihi kayıtlarını değerlendirmek amacıyla yaklaşık üç yıl boyunca çalışma yürütüldü.
Çalışmaların ardından silah "Hwangja Hwatong", yani "Sarı Karakterli El Topu" olarak tanımlandı. Eseri daha da önemli kılan ayrıntı ise üzerindeki 28 karakterlik yazıt oldu. Bu yazıtlarda şunlar yer alıyor:
- Eserin adı ve ağırlığı
- Üretimden sorumlu yetkiliye ilişkin bilgiler
- Silahı yapan Suk adlı zanaatkâra dair kayıtlar
"Olağanüstü bir keşif" olarak değerlendirildi
Ulusal Naju Kültürel Miras Araştırma Enstitüsü Direktörü Cho Mi-soon, Kore Ulusal Saray Müzesi'nde düzenlenen basın toplantısında buluntunun "muazzam akademik, tarihi ve kültürel değere sahip olağanüstü bir keşif" olduğunu söyledi. Cho, eserin Goryeo Hanedanlığı'nın sonları ile Joseon Hanedanlığı'nın ilk dönemleri arasındaki kritik geçiş dönemine ait olabileceğini belirterek, bu döneme ait fiziksel ateşli silah örneklerinin son derece nadir olduğunu vurguladı.
Bronz yapısı gerçekliğini destekliyor
Araştırmacılar eserin gerçekten döneme ait olup olmadığını belirlemek için metalurjik analiz ve X-ışını taraması gerçekleştirdi. İncelemeler sonucunda silahın bakır, kalay ve kurşundan oluşan bronz bir alaşımdan üretildiği belirlendi. Alaşımdaki kalay oranının görece düşük olması ise araştırmacıların dikkatini çekti. Bu özelliğin, silah ateşlendiğinde oluşan yüksek basınca karşı namlunun dayanıklılığını artırmış olabileceği değerlendiriliyor.
Metal üzerinde tespit edilen kükürt ve gümüş izleri de eserin modern dönemde üretilmiş bir kopya olmadığını destekleyen bulgular arasında. Araştırmacılara göre bu izler, dönemin döküm yöntemleriyle uyumlu.
Yaşı neden kesin olarak belirlenemiyor?
Eser üzerindeki yazıtlar, silahın "Yin Ateş Yılanı Yılı" olarak ifade edilen bir Jeongsa yılında üretildiğini gösteriyor. Doğu Asya takvimlerinde kullanılan 60 yıllık döngü nedeniyle Jeongsa yılı her altmış yılda bir tekrarlanıyor. Tarihi kayıtlarla yapılan karşılaştırma sonucunda iki olası üretim tarihi belirlendi:
- 1377 yılı – Goryeo Hanedanlığı'nın barutlu silahların geliştirilmesine odaklanan özel bir kurum oluşturduğu döneme ait
- 1437 yılı – Kral Büyük Sejong dönemine denk geliyor
Eğer silah 1377 yılında üretildiyse, bu aynı zamanda askeri yetkili ve mucit Choe Mu-seon'un barut teknolojisinin Kore'de geliştirilmesinde önemli rol oynadığı yıllara denk geliyor. Çin'in uzun süre sıkı biçimde koruduğu barut üretim bilgisinin Kore'de yaygınlaşmasında Choe Mu-seon'un katkıları biliniyor. O yıllarda Goryeo, Japon korsanlarının saldırılarıyla da mücadele ediyordu ve 1380'deki Jinpo Savaşı'nda Kore kuvvetleri barutlu silahları etkili biçimde kullandı.
Diğer olası tarih olan 1437 ise Kral Büyük Sejong'un hüküm sürdüğü döneme rastlıyor. Sejong döneminde Kore'de topçuluk alanında önemli gelişmeler yaşandı, askeri silahların üretimi ve kullanımı daha sistematik hâle getirildi. Sejong, bilim, kültür ve sanat alanlarını da destekleyen, Kore tarihinin en etkili hükümdarlarından biri olarak kabul ediliyor.
Kore ateşli silah tarihine yeni bir ışık
Kesin üretim tarihi henüz belirlenememiş olsa da mevcut bulgular, eserin Kore'de şimdiye kadar keşfedilen en eski ateşli silahlardan biri olduğunu güçlü biçimde ortaya koyuyor. Araştırmacılar, bundan sonraki çalışmalarla silahın hangi tarihte üretildiğinin ve hangi amaçla kullanıldığının daha net ortaya çıkarılabileceğini düşünüyor.
Yaklaşık 600 yıl boyunca toprağın altında kalan bu küçük bronz silah, bugün yalnızca eski bir savaş aracını değil, Kore Yarımadası'nda barutlu silah teknolojisinin nasıl geliştiğini anlamak için önemli bir tarihsel belgeyi temsil ediyor.
