Nâzım Hikmet'in Kemal Tahir'e yazdığı açlık grevi mektubu gün yüzüne çıktı

Türk şiirinin en önemli isimlerinden Nâzım Hikmet'in cezaevi döneminden kalma yepyeni bir mektubu, yıllar sonra gün yüzüne çıktı.

Şairin 25 Nisan 1950 tarihinde, Üsküdar Paşakapısı Cezaevi'nde bulunduğu sırada yazar Kemal Tahir'e gönderdiği el yazısı mektup, bir müzayede kataloğunda listelendi. Söz konusu mektubun daha önce hiçbir yerde yayımlanmadığı belirtildi.

Uzun hapis hayatının izleri

Mektupta Nâzım Hikmet'in yıllarca süren cezaevi yaşamının sağlığı üzerinde bıraktığı etkilerden ayrıntılı biçimde söz ettiği görüldü. Şair, Kemal Tahir'den duygularıyla hareket ederek düşündüğü bir davranıştan vazgeçmesini rica ediyor. Ancak mektubun tamamı henüz kamuoyuyla paylaşılmadığı için bu davranışın tam olarak ne olduğu kesin olarak bilinmiyor.

Şairin mektupta kaleme aldığı şu sözler dikkat çekiyor:

"Kemal bir daha reca ediyorum, hissine kapılarak yapacak olduğun şey bana ve hak ve hakikatin tecellisine sadece köstek vurur, kötülük eder. Hapislik, karaciğerimizi, akciğerlerimizi, barsaklarımızı hattâ asabımızı yıpratabilir, fakat şuurumuza tesir etmemek mecburiyetindedir. Bir daha tekrar ediyorum, elimi kolumu bir de sen bağlama kardeşim. Cümlenizi hasretle kucaklarım canım Kardeşim Kemal Tahir'im benim."

Açlık grevi dönemine denk geliyor

Mektubun yazıldığı tarih, Nâzım Hikmet'in cezaevlerindeki son döneminde sürdürdüğü açlık greviyle de örtüşüyor. Şair, 1938'deki Donanma davalarında toplam 28 yıl 4 ay ağır hapis cezasına çarptırılmıştı ve 1950 yılına gelindiğinde yaklaşık 12 yıldır cezaevinde bulunuyordu.

Serbest bırakılması için yürütülen geniş kapsamlı kampanyalara rağmen tahliye edilmeyen şair, 8 Nisan 1950'de açlık grevine başlamıştı. Ardından Bursa'dan İstanbul'daki Paşakapısı Cezaevi'ne nakledildi.

Nâzım Hikmet Kültür ve Sanat Vakfı'nın kronolojisine göre şair, avukatlarının talebi üzerine 23 Nisan'da açlık grevine geçici olarak ara verdi. Ortaya çıkan mektup, bu tarihten sadece iki gün sonra, 25 Nisan 1950'de yazıldı.

Şair 2 Mayıs'ta açlık grevine yeniden başladı ve bu grevini 19 Mayıs'ta sonlandırdı. Sonunda 14 Temmuz 1950'de çıkarılan genel af kapsamında cezaevinden tahliye edildi.

Müzayedede satışa çıkıyor

Mektup, müzayede kataloğunda 209 numaralı lot olarak yer alıyor ve 25'e 19,5 santimetre ölçülerinde olduğu belirtiliyor. El yazısı mektubun açılış fiyatı 1.000 dolar olarak açıklandı.

Müzayede kataloğunda ayrıca Nâzım Hikmet'in Kemal Tahir'e yazdığı başka mektuplar da bulunuyor. İki usta yazarın cezaevi yıllarındaki yazışmalarının önemli bir bölümü daha önce "Kemal Tahir'e Mahpusaneden Mektuplar" adıyla kitaplaştırılmıştı.