Sibirya'da Veba Şüphesi Büyüyor: Anne, 'Kızımın Ölmesine Göz Yumdular' Dedi

Rusya'nın Sibirya bölgesinde yer alan İrkutsk Veba Araştırma Enstitüsü'nde görevli 28 yaşındaki laboratuvar çalışanı Darya Şipilova'nın ölümü, uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı ve bölgede salgın endişesini tırmandırdı.

Şelehov kasabasındaki bir hastaneye kaldırılan genç kadın, 2 Ekim sabahı hayatını kaybetti. Laboratuvarda akciğer vebası etkeni taşıyan bir deney tüpünü kırması sonucu enfekte olduğu yönündeki iddialar ise ailesi ve bağımsız kaynaklar tarafından yalanlandı.

Rus makamlarından farklı açıklama

Rusya Halk Sağlığı ve Tüketiciyi Koruma Kurumu, genç kadının ölümünün "nedeni belirlenemeyen zatürre" kaynaklı olduğunu savundu. Bununla birlikte olayın ardından ilk aşamada yaklaşık 200 kişi karantinaya alındı.

Anne isyan etti: 'Amatör bir iddia'

Hayatını kaybeden araştırmacının sağlık personeli olan annesi Svetlana Şipilova, kızının tüp kırılması sonucu enfekte olduğu yönündeki resmi ve yerel anlatıları sert bir dille reddetti.

Tesislerdeki güvenlik önlemlerine işaret eden anne, "O tüpler duvara fırlatılsalar bile kırılmayacak kadar iyi korunuyor. İçindekini dökmek imkansızdır. Bunu ancak bir amatör iddia edebilir. Kızımın ölmesine göz yumdular" dedi.

Şipilova'nın okul arkadaşları da genç kadının son derece sorumlu ve dikkatli biri olduğunu belirterek, hakkında çıkan "olayı gizledi" iddialarının gerçeği yansıtmadığını dile getirdi.

Uluslararası tepkiler artıyor

Olayın ardından Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), ABD ve Avrupa Birliği, Moskova yönetimine şeffaflık çağrısı yaptı.

• DSÖ Genel Direktörü, Rus makamlarından ölüm nedeni, uygulanan tedbirler ve basında yer alan ikinci vaka iddiaları hakkında ayrıntılı bilgi talep ettiklerini açıkladı.
• Rus kurumu ise temaslı kişilere yapılan yaklaşık 5 bin test sonucunda hiçbir tehlikeli patojene rastlanmadığını ve karantinadakilerin yüzde 90'ının tahliye edildiğini duyurdu.
• Rus yetkililer Şipilova'nın aşılı olduğunu ve çalıştığı patojenlere karşı bağışıklık taşıdığını kaydetti.

ABD Dışişleri Bakanlığı, Rusya'ya diplomatik nota vererek uluslararası sağlık yükümlülüklerine uyma çağrısında bulundu. Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise sürecin yakından izlendiğini ve Rusya'nın bilgi paylaşması gerektiğini vurguladı.

Beyaz Saray'da konuşan ABD Başkanı Donald Trump, Putin ile kapsamlı temasların sürdüğünü ve olayın bir biyolojik silahtan kaynaklandığına inanmadıklarını söyledi. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov ise basında yer alan spekülasyonlara karşı ihtiyatlı olunmasını istedi.

Bölgede panik ve belirsizlik

Resmi açıklamalara rağmen bölgedeki tedbirler halk arasında kuşkuya ve paniğe yol açtı:

• Şipilova'nın yaşadığı binanın en az üç kez dezenfekte edildiği, görevlilerin ise bina sakinlerine ilaçlamanın "hamam böceklerine karşı" yapıldığını söylediği öne sürüldü.
• İrkutsk'taki bir doğum hastanesinde başvuranlara veba tarama formu doldurtulduğuna ilişkin kayıtlar sosyal medyada paylaşıldı.
• Arama motorlarında veba kelimesine yönelik aramaların yüzde 5 bin arttığı, bölgede koruyucu maske satışlarının ikiye katlandığı kaydedildi.

Rusya'ya komşu Moğolistan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan ise sınır hattında sağlık denetimlerini artırdı.

Veba nedir?

Yersinia pestis bakterisinin yol açtığı veba hastalığı, tedavi edilmediğinde yüzde 30 ila yüzde 100 arasında ölüm oranına sahip. Tarihte "Kara Ölüm" olarak bilinen ve 1300'lü yıllarda Avrupa'da 50 milyondan fazla insanın ölümüne yol açan hastalığın akciğer formu, damlacık yoluyla insandan insana bulaşabilen en tehlikeli tür olarak kabul ediliyor.