20 Metre Yükseklikteki Ağaçlara Tırmanarak Hasat Ediyorlar: 25 Bin Ton Rekolte Bekleniyor

AB coğrafi işaret tesciliyle korunan Aydın kestanesinde hasat dönemi resmen başladı. Yıllık yaklaşık 25 bin ton kestane üretiminin yapıldı kentte, özellikle Efeler, Köşk, Sultanhisar ve Nazilli ilçelerinin yüksek rakımlı bölgelerindeki hasat mesaisi büyük bir emekle yürütülüyor.

15-20 metrelik ağaçlarda hayati riskli denge oyunu

Yörede "sırıkçı" olarak bilinen erkek işçiler, kestaneyi dalından indirmek için 15-20 metre yüksekliğe ulaşan ağaçlara tırmanıyor. Ellerindeki 3 ila 5 metrelik uzun sırıklarla dalları çırpan işçiler, dikenli dış kabukları yere düşürüyor. Yerden bakıldığında adeta birer cambazı andıran sırıkçılar, her daldan diğerine geçerken dengelerini korumak için büyük bir çaba harcıyor.

Dalların üzerinde dururken devasa sırığı yönlendirmek, kestaneleri düşürmek ve savrulan dikenli kabuklardan korunmak ciddi bir yetenek gerektiriyor. Ağaçların tepesindeki bu hareketli mesaiye, zeminde kadın işçilerin titiz toplama faaliyeti eşlik ediyor.

Sırık darbeleriyle yere saçılan kestaneler, dikenli kabuklarına dikkat edilerek tek tek toplanıyor. Ağaçların büyük bölümünün engebeli ve dik arazilerde yer alması, kadın işçilerin kestaneyi yerden toplama sürecini oldukça zorlaştırıyor. Toplanan ürünler çuvallara doldurulduktan sonra özel hazırlanan kuyulara taşınıyor.

Sofraya ulaşması tam 1 ay sürüyor

Dikenli dış kabukların çürümesi ve kestanenin bu çeperden kolayca ayrılması için ürünler tam 1 ay boyunca kuyularda bekletiliyor. Sürenin sonunda makineler yardımıyla ayıklanan kestaneler, tüketiciyle buluşmaya hazır hale geliyor.

Yüksek risk ve beden gücü gerektiren bu zorlu süreçte işçiler günlük şu kazançları elde ediyor:

• Sırıkçılar: Günlük yaklaşık 5 bin lira yevmiye
• Toplama işini üstlenen kadınlar: Günlük 2 bin 500 lira

"Cambazlar elimize su dökemez"

Sultanhisar ilçesindeki Malgaçemir Mahallesi'nin üst kesimlerinde çalışan sırıkçılardan Tarık Sarı, işlerinin hayati risk taşıdığına dikkat çekti: "Durduğumuz yere sağlam basacağız. Yoksa düşüp bir tarafımızı kırıp, ölüm riskiyle de karşılaşabiliriz. Cambaz gibi olmazsak ne bu kestane biter ne de bu zorlu süreci başarabiliriz."

66 yaşındaki Hasan Sarı ise 50 yıldır ağaçların tepesinde olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı: "Herkesin yapacağı bir iş değil. Ağacın sağlamlığına, çürüklüğüne bakmak lazım. Ayağının altında yaprak var, bastığın zaman kayar. Kaydığınız zaman da ya kolunuz kırılır ya da ölürsünüz. Riski çok yüksek. 50 yıldır bu ağaçların başındayız; cambazlar bizim elimize su dökemez."

İşçilerden Mustafa Ören de tüm dikkatine rağmen gözüne 2 kez dikenli kestane kozalığı geldiğini vurgulayarak, "Ağaca çıkabilenler biraz daha cesaretli olanlar. Kiloda da önemli bu işte. Ağacın başına çıkmak önemli değil, orada iş yapmak önemli." dedi.

Kadın çalışanlardan Yasemin Ören ve Esengül Sarı ise gün boyu sürekli eğilerek çalıştıkları için bedenen çok zorlandıklarını dile getirdi.