80 Yıllık Batık Gemilerde Bilim İnsanlarını Şaşırtan Keşif: Petrolü Yiyen Bakteriler Bulundu

Pasifik Okyanusu'nun dibinde 80 yılı aşkın süredir yatan II. Dünya Savaşı gemileri, geride sessiz ve sinsi bir çevre tehdidi bırakmış durumda. Paslanan gemilerin yakıt tanklarından sızan petrol, deniz ekosistemini ve bölge halkının geçim kaynaklarını tehdit etmeye devam ediyor. Ancak bu uzun süreli kirliliğin gölgesinde, bilim insanlarını umutlandıran beklenmedik bir keşif ortaya çıktı.

Mikronezya'daki iki batıktan alınan yakıt örneklerinde, zehirli hidrokarbonlarla beslenebilen çok sayıda bakteri türü belirlendi. Bu bulgu, deniz kirliliğinin temizlenmesine yönelik yeni biyolojik yöntemlerin önünü açabilir.

Pasifik Okyanusu'nun dibinde yüzlerce batık gemi bekliyor

II. Dünya Savaşı'nın şiddetli deniz çatışmaları, Pasifik Okyanusu'nun derinliklerinde büyük bir batık gemi mezarlığı bıraktı. Aradan geçen onlarca yıla rağmen bu gemilerin birçoğu, içlerinde kalan yakıtı denize sızdırmayı sürdürüyor.

Tahminlere göre bölgede yaklaşık 330 petrol tankeri ve petrol taşıyan gemi bulunuyor. Zamanla aşınan bu batıklar, içindeki zehirli maddelerin denize karışmasına yol açıyor. Mikronezya'daki Chuuk Lagünü, bu batıkların en yoğun olduğu bölgelerden biri olarak öne çıkıyor.

Truk Atolü olarak da bilinen bu lagün, savaş sırasında Japonya'nın Güney Pasifik'teki kritik deniz üslerinden biriydi. 1944'teki Hailstone Operasyonu kapsamında düzenlenen hava saldırıları sonucunda lagünde çok sayıda gemi battı. Bugün bu batıklar, deniz canlılarını ve balıkçılığı tehdit eden uzun soluklu bir kirlilik kaynağı durumunda.

• Petroldeki hidrokarbonlar çevrede birikerek katran topakları oluşturabiliyor
• Çelik gövdelerdeki çatlaklar, yakıtın sızmasını hızlandırıyor
• Sızan yakıt, deniz ekosistemleri ve balıkçılık faaliyetlerini doğrudan etkiliyor

İki Japon gemisinin yakıtında kapsamlı inceleme

Araştırmacılar, Chuuk Lagünü'ndeki iki Japon batığına odaklandı: Shinkoku Maru adlı petrol tankeri ve askeri hizmete dönüştürülen eski bir yolcu-kargo gemisi olan Kiyosumi Maru. Bu iki gemi, farklı yoğunlukta yakıtlar sızdırıyordu. Shinkoku Maru daha orta yoğunlukta bir yakıt taşırken, Kiyosumi Maru daha ağır bir yakıt içeriyordu.

Bilim insanları her iki gemiden yakıt örnekleri aldı. Ayrıca Shinkoku Maru üzerinde petrol ile deniz suyunun temas ettiği bölgeden de ayrı örnekler toplandı. Laboratuvarda yapılan analizlerde hem yakıtların kimyasal bileşimi hem de bu ortamlarda yaşayan mikroorganizmalar ayrıntılı olarak incelendi.

Yakıtta 1.505 farklı bakteri türü tespit edildi

Kimyasal analizler, her iki geminin yakıtında da deniz yaşamı için zararlı olabilecek çeşitli petrol hidrokarbonlarının bulunduğunu ortaya koydu. Shinkoku Maru'dan alınan daha hafif yakıtta uçucu aromatik bileşikler daha yoğunken, Kiyosumi Maru'nun ağır yakıtında çevrede daha uzun süre kalabilen hidrokarbonlar öne çıktı.

Asıl sürpriz ise bakteri analizlerinde gün yüzüne çıktı. DNA dizileme yöntemiyle yapılan incelemede örneklerde toplam 1.505 bakteri türü belirlendi. Bu bakteriler şu sınıflamalar altında gruplandı:

• 42 filum
• 107 sınıf
• 249 takım
• 432 familya
• 1.047 cins

Örneklerde en baskın gruplardan biri Proteobacteria oldu. Bunun yanında Ralstonia, Sphingomonas ve Corynebacterium cinslerine ait mikroorganizmalar da tespit edildi. Bu gruplar, petrol hidrokarbonlarını parçalayabilen türleri de içeriyor.

Biyoremediasyon için umut verici bir tablo

Bulunan bakteriler, çevre kirliliğinin biyolojik yollarla temizlenmesini hedefleyen biyoremediasyon yöntemi açısından büyük önem taşıyor. Bu yöntem, belirli mikroorganizmaların kirletici maddeleri doğal olarak parçalama yeteneğinden yararlanıyor.

Ancak araştırmacılar önemli bir uyarının altını çiziyor: Çalışmada bu bakterilerin varlığı belirlendi, ancak mikroorganizmaların hidrokarbonları gerçekten parçalayıp parçalamadığı doğrudan test edilmedi.

Petrol ile deniz suyu sınırındaki bakteriler farklı çıktı

Araştırmanın dikkat çekici bulgularından biri de petrol ile deniz suyunun temas ettiği bölgede yaşayan bakterilerin, doğrudan yakıtın içindeki topluluktan farklı olmasıydı. Bu farklılık, çevresel koşulların hangi mikroorganizmaların gelişeceğini etkileyebildiğine işaret ediyor.

Yine de bakterilerin neden farklılaştığını ve hidrokarbon parçalama faaliyetinin bu farklılıkta ne kadar etkili olduğunu belirlemek için yeni araştırmalara ihtiyaç duyuluyor.

Bilim insanlarına göre bu soruların yanıtlanması, II. Dünya Savaşı'ndan kalma batıkların yol açtığı kirlilikle mücadelede yeni olanaklar sağlayabilir. Araştırmacılar, bulguların eski gemi yakıtlarının hidrokarbonları parçalayabilen bakteriler için doğal bir kaynak olabileceğini gösterdiğini vurguluyor.

Şimdilik elde edilen bulgular daha kapsamlı deneyler için bilimsel bir temel sunuyor. Gelecekte Pasifik bölgesindeki deniz kirliliğini azaltmaya yönelik biyoremediasyon çalışmalarına katkı sağlayacağı öngörülüyor. Araştırmanın sonuçları Marine Pollution Bulletin dergisinde yayımlandı.