Tropik bölgelerde meydana gelen iklim hareketlerinin, binlerce kilometre uzaktaki Batı Antarktika'daki kar yağışını doğrudan etkileyebildiği ortaya çıktı. ABD'deki Utah Üniversitesi öncülüğünde yürütülen kapsamlı bir araştırmada, bu çarpıcı bağlantı bilimsel verilerle desteklendi.
Uzmanlar, Batı Antarktika Buz Tabakası'ndan çıkarılan 25 farklı buz çekirdeğini inceleyerek yaklaşık 100 yıllık kar birikimi kayıtlarını meteorolojik verilerle karşılaştırdı. Ortaya çıkan sonuçlar, tropik bölgelerdeki iklim olaylarının etkisinin Antarktika'ya kadar uzandığını net bir şekilde gösteriyor.
Tropik iklim olayları kutba uzanan dalgalar yaratıyor
Araştırmaya göre El Niño ve Madden-Julian Salınımı gibi tropik iklim olayları, atmosferde Rossby dalgaları adı verilen büyük ölçekli hareketlere neden olabiliyor. Bu dalgalar güneye doğru ilerlerken rüzgârların yönünü ve fırtınaların izlediği rotaları değiştiriyor. Bunun sonucunda Antarktika'ya taşınan nem miktarı belirgin biçimde artabiliyor ya da azalabiliyor.
Tropikal okyanus sularındaki sıcaklık değişimleri de bu bağlantının önemli bir parçasını oluşturuyor. Tropik bölgelerde oluşan ısınma ve fırtınalar, atmosfer üzerinden kutuplara uzanan bir zincirleme etki yaratabiliyor. Araştırmanın başyazarı Ella Hunter, çalışmanın en dikkat çekici sonucunun tropik bölgelerdeki olayların Antarktika'daki kar miktarı üzerinde belirgin bir etkisinin olduğunu göstermesi olduğunu belirtiyor.
Aynı buz tabakasında iki kat fark
Batı Antarktika Buz Tabakası'nın her noktasının bu değişimlere aynı şekilde tepki vermediği de tespit edildi. Buz çekirdeklerine göre bölgenin farklı noktalarında kar birikimi ciddi oranda farklılaşıyor:
- Bölgenin doğu kesimi: Yılda yaklaşık 350 milimetre su eşdeğerinde kar birikimi
- Bölgenin batı kesimi: Yılda yaklaşık 175 milimetre su eşdeğerinde kar birikimi
Yani aynı buz tabakasının bir bölümünde diğerine kıyasla yaklaşık iki kat fazla kar birikiyor. Bu farkın doğru anlaşılması, Antarktika'daki buzların geleceğini hesaplamak açısından büyük önem taşıyor.
Yağan kar, buz tabakasının kaybettiği kütlenin bir bölümünü yeniden yerine koyuyor. Dolayısıyla tropik bölgelerdeki iklim değişimlerinin Antarktika'ya ulaşan kar miktarını değiştirmesi, uzun vadede buz tabakasının dengesi ve deniz seviyesindeki yükseliş hesaplarını da doğrudan etkileyebilir. Batı Antarktika Buz Tabakası tamamen erirse küresel deniz seviyesini 4,6 metreden fazla yükseltebilecek büyüklükte buz barındırıyor.
