Romanya’da 2017 yılında ilginç bir olay yaşandı. Bir bit pazarında tezgâh açan satıcı, elindeki cihazı sıradan bir daktilo sandı ve 100 euro karşılığında satarak elden çıkardı. Ancak cihazın göründüğünden çok daha değerli bir tarihi eser olduğu sonradan anlaşıldı.
Yapılan incelemeler sonucunda, o daktilo sandığı cihazın İkinci Dünya Savaşı dönemine ait Alman yapımı bir "Enigma I" şifreleme makinesi olduğu belirlendi. Cihazın tarihi değerini ilk fark eden isim ise bir kriptografi profesörü oldu. Profesör, makineyi satın alarak gereken temizlik ve bakım işlemlerini yaptırdı ve ardından Bükreş’teki bir müzayede evine teslim etti.
45 bin euroya alıcı buldu
1941 yapımı cihaz, 9 bin euro açılış fiyatıyla çevrim içi katılımcıların da iştirak ettiği bir açık artırmaya çıkarıldı. Görüşmelerin ardından cihaz, yaklaşık 45 bin euro bedelle bir alıcının oldu. Böylece bit pazarında 100 euroya satılan daktilo, kısa sürede yaklaşık 450 kat değer kazanmış oldu.
Savaş tarihinin simgeleşmiş cihazı
Enigma makineleri, İkinci Dünya Savaşı boyunca Nazi Almanya’sının askeri haberleşmelerini şifrelemek için kullanılan elektro-mekanik cihazlar olarak biliniyor. Değişken rotor sistemine sahip yapısı, o dönemin şifreleme teknolojisinde son derece gelişmiş bir örnek teşkil ediyordu.
- Cihazın Romanya’daki örnek: Savaş döneminde Almanya’nın müttefiki olan ülkede ortaya çıktı ve oldukça iyi korunmuş durumdaydı.
- Çalışır durumda: Makinenin işlevsel olduğunun da tespit edildiği belirtildi.
- Tarihi önemi: Enigma şifrelerinin çözülmesi, savaşın seyrini doğrudan etkileyen kritik bir gelişme olarak tarihe geçti.
İngiliz matematikçi Alan Turing liderliğindeki Bletchley Park ekibinin Enigma şifrelerini çözmeye yönelik çalışmaları, İkinci Dünya Savaşı’nın yaklaşık iki yıl kısalmasında belirleyici bir rol oynamıştı. Bu nedenle Enigma makineleri, hem tarih hem de kriptografi tutkunları açısından son derece değerli koleksiyon parçaları arasında yer alıyor.
