D vitamini eksikliği belirtileri neler? Uzman kış ayları için kritik uyarılar verdi

Sonbahar ve kış aylarında güneş ışığından yeterince yararlanılamaması, D vitamini eksikliği riskini ciddi biçimde artırabiliyor. Uzmanlar, özellikle risk grubundaki kişilerin bilinçsizce takviye kullanımından kaçınması gerektiğini belirtiyor.

İç Hastalıkları Uzmanı Dr. İrem Köroğlu, D vitamini düzeylerinin mevsimlere göre değişebildiğini ancak güneşe maruz kalma süresi, yaş, cilt tipi, beslenme alışkanlıkları ve yaşam tarzı gibi pek çok faktörün de bu düzeyler üzerinde etkili olduğunu belirtti.

D vitamini eksikliği her zaman belirti vermiyor

D vitamininin kemik ve kas sağlığı açısından hayati önem taşıdığını dile getiren Köroğlu, eksikliğin bazı kişilerde hiçbir belirtiye yol açmayabileceğini ifade etti.

Belirti durumlarında ise şu tabloların ortaya çıkabileceğini aktardı:

• Halsizlik ve yorgunluk
• Kas güçsüzlüğü
• Yaygın kas ve kemik ağrıları
• Özellikle ileri eksiklikte hareketle ilişkili yakınmalar

Köroğlu, yorgunluk ve halsizliğin çok farklı nedenlerden kaynaklanabileceğine dikkat çekerek, yalnızca bu belirtilere bakarak D vitamini eksikliği olduğunun söylenemeyeceğini vurguladı. D vitamininin kalsiyum ve fosfor metabolizmasında önemli rol oynadığını ve bağışıklık sisteminin normal işleyişine de katkı sağladığını sözlerine ekledi.

Yazın güneşlenmek kış için yeterli olmayabilir

Yaz aylarında güneşlenmenin kış boyunca yeterli D vitamini düzeyini garanti etmediğini vurgulayan Köroğlu, güneş ışığından yararlanırken cilt sağlığının da mutlaka korunması gerektiğini söyledi.

D vitamini üretiminin güneşin açısı, mevsim, günün saati, cilt tipi, yaş, giyinme ve güneş koruyucu kullanımı gibi birçok faktörden etkilendiğini belirten uzman, amacın uzun süre ve kontrolsüz güneşlenmek olmadığını, cilt kanseri riskini artırmadan güvenli güneş maruziyeti sağlanmasının gerektiğini ifade etti. Özellikle güneş yanığından kaçınılması gerektiğini vurguladı.

Bu kişilerde eksiklik riski daha yüksek

D vitamini eksikliği riskinin aşağıdaki gruplarda daha yoğun olduğunu belirten Köroğlu, şu kişileri uyardı:

• Güneşe az çıkan ve sürekli kapalı ortamlarda bulunan kişiler
• İleri yaştaki bireyler
• Koyu cilt pigmentasyonuna sahip kişiler
• Emilim bozukluğu bulunanlar
• Obezitesi olan kişiler

D vitamini düzeyinin 25-hidroksi D vitamini [25(OH)D] kan testiyle değerlendirildiğini aktaran Köroğlu, herkesin rutin olarak test yaptırmasının gerekli olmadığını, test kararının kişinin sağlık durumu ve risk faktörlerine göre hekim tarafından verilmesi gerektiğini belirtti.

Yüksek doz D vitamini böbrek sorunlarına yol açabilir

D vitamini takviyelerinin kontrolsüz kullanılmaması gerektiğini vurgulayan Köroğlu, yüksek doz alımının ciddi sağlık sorunlarına neden olabileceği konusunda uyardı:

"D vitamininde 'daha yüksek, daha iyer' yaklaşımı doğru değil. Yanlış ve yüksek doz kullanım toksisiteye yol açabilir."

Yüksek doz D vitamini alımının yol açabileceği sağlık sorunları şunlar:

• Hiperkalsemi
• Bulantı ve kusma
• Aşırı susama
• Sık idrara çıkma
• Böbrek sorunları

Özellikle yüksek doz tedavilerin kan düzeyi, kişinin riskleri ve hekim önerisi doğrultusunda planlanması gerektiğinin altı çizildi.

D vitamini hangi besinlerde bulunuyor?

D vitamini alımında beslenmenin de büyük önem taşıdığını ifade eden Köroğlu, bu vitaminin doğal kaynakları arasında yer alan besinleri şöyle sıraladı:

• Somon gibi yağlı balıklar
• Yumurta sarısı
• D vitaminiyle zenginleştirilmiş bazı süt ürünleri

Köroğlu, D vitamininin bağışıklık sisteminin normal işleyişinde rol oynadığını ancak tek başına enfeksiyonlardan korunmayı sağlamadığını belirterek; aşıların, el hijyeninin, yeterli uykunun ve dengeli beslenmenin de ayrı bir önem taşıdığını hatırlattı.

D vitamini eksikliğinden şüphelenen kişilerin kendi kendilerine yüksek doz takviye kullanmak yerine mutlaka hekime başvurması gerektiğini belirten uzman, sonbahar aylarında açık havada fiziksel aktivite yapılmasını ve dengeli beslenilmesini önerdi.