Felsefenin öncü ismi olarak anılan Prof. Dr. İoanna Kuçuradi, tedavi gördüğü Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde Cuma günü hayatını kaybetti. Türkiye Felsefe Kurumu Başkanı ve Dünya Felsefe Kuruluşları Federasyonu Onursal Başkanı olan Kuçuradi'nin vefatı büyük üzüntüyle karşılandı.
90'ıncı yaşına girmeye hazırlanan Kuçuradi, 10 Ekim'de Sarıyer Boğaziçi Kültür Merkezi'nde düzenlenecek programla öğrencileri ve sevenleriyle yeni yaşına girecekti. Ancak bu kutlama gerçekleşemedi.
Felsefenin öncü isminin cenazesi, doğum gününde Maltepe Üniversitesi Mimar Vedat Çakırca Konferans Salonu'nda düzenlenen törenin ardından Şişli Rum Ortodoks Mezarlığı'nda defnedildi. Törende Kuçuradi'nin çalışmalarını yıllar boyunca takip eden ve onunla birlikte çalışan isimler bir araya geldi.
Yapılan konuşmalarda, Kuçuradi'nin insan hakları alanındaki çalışmalarıyla büyük bir miras bıraktığı vurgulandı. Uluslararası alanda da fikirleriyle farkındalık oluşturan usta ismin, felsefe alanında yürüttüğü çalışmaların insan hakları mücadelesine önemli katkılar sunduğu belirtildi. UNESCO başta olmak üzere uluslararası kuruluşlar ve sivil toplum örgütlerinde ortaya koyduğu fikirlerin karşılık bulduğu, bu çalışmaların önemli bir farkındalık yarattığı ifade edildi.
"FELSEFEDEN ASLA VAZGEÇMEDİ"
Türkiye Felsefe Kurumu Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Betül Çotuksöken, "hocaların hocası"yla uzun yıllar birlikte çalıştıklarını anlattı. Çotuksöken, öğrencilik yıllarından itibaren Kuçuradi'nin çalışmalarını yakından takip ettiğini belirterek onun akademik titizliğine dikkat çekti.
Çotuksöken, Kuçuradi'nin babasının eczacı olduğunu ve kızının da eczacı olmasını istediğini aktararak, buna rağmen onun felsefeden hiçbir zaman vazgeçmediğini söyledi. Hocasının dil konusundaki hassasiyetini de anlatan Çotuksöken, "Çok titiz çalışırdı. Muhteşem bir dil duyarlılığı vardı. Çok yabancı dil bilirdi ama Türkçeye ayrı bir özen gösterirdi" ifadelerini kullandı.
"İNSAN OLMA SANATINI ÖĞRETEN BÜYÜK BİR REHBERDİ"
AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Ömer Çelik, cenaze töreninde yaptığı konuşmada Kuçuradi için, "Büyük bir öğretmenden ziyade insan olma sanatını bize öğreten büyük bir rehberdi. Böyle abidevi rehberlere normal hayatımızda çok ihtiyacımız var" dedi.
Çelik, Kuçuradi'nin insanlık adına büyük bir kayıp olduğunu vurgulayarak konuşmasını şöyle sürdürdü:
"İçinde bulunduğumuz dünya, bütün kuralların, bütün değerlerin yıkıldığı bir dünya haline geliyor. Aynı Gramsci'nin bir vesileyle dediği gibi 'Eski dünya ölüyor, yeni dünya doğamıyor. Şimdi canavarlar zamanı.' Gerçekten o zaman bunun söylendiği zamandan çok daha fazla bugünkü dünyayı tarif eden bir söz."
Çelik, "İnsan olarak zor ve karışık zamanlarda yolumuzu nasıl buluruz?" sorusunun cevabını Kuçuradi'nin bütün ömrünü verdiği arayışta bulduklarını belirterek, "İnsanla değer arasındaki ilişkiyi nasıl kuracağız? Belki hocamızın bütün hayatının özeti" diye konuştu.
Çelik, Mevlana'nın "Söyle, söyle ki her söyleyen bir ark açıyor. Bir sonraki çağa su ulaştırıyor" sözünün Kuçuradi'yi en iyi ifade eden söz olduğuna dikkat çekti. "Geçmişin büyük bilgelerinin, bu çağın öğretmeni olarak yol göstermiş abidevi bir şahsiyet" ifadesini kullanan Çelik, "Ömrümüzün sonuna kadar felsefe öğrencisi olmaktır" diyerek felsefe arayışındaki herkesin kendisinde bulacağı en kıymetli rehberlerden birinin Kuçuradi olduğunu söyledi.
Yapay zekanın insanlık tarihinde hiç olmayan bir tehlike oluşturduğuna işaret eden Çelik, bunun ellerinden bütün değerleri alacak bir tehdit olarak önlerine geldiğini vurguladı. Felsefi tartışmalarda yapay zekanın tek taraflı cevap verdiğini belirten Çelik, Google'ın artık felsefe sözlükleri yerine doğrudan yapay zekaya yönlendirmesiyle insanla değer arasındaki ilişkide daha büyük bir tehlikeyle karşılaşıldığını dile getirdi.
Çelik, konuşmasını şu sözlerle tamamladı: "Hocam, derslerinizi unutmayacağız. Sizi saygıyla uğurluyoruz."
İOANNA KUÇURADİ KİMDİR?
Prof. Dr. İoanna Kuçuradi, 4 Ekim 1936'da İstanbul'da doğdu. Eğitim yaşamına İstanbul'da başlayan Kuçuradi, 1954'te Zapyon Kız Lisesini, 1959'da İstanbul Üniversitesi Felsefe Bölümünü bitirdi. 1965'te doktora derecesini aldı.
Kariyeri boyunca çeşitli üniversitelerde görev yapan Kuçuradi, 1969'da Hacettepe Üniversitesi Felsefe Bölümünü kurdu ve 2003 yılında emekli oluncaya dek bölümün başkanlığını yürüttü. 1997'den itibaren aynı üniversitenin İnsan Hakları ve Felsefesi Uygulama ve Araştırma Merkezinin Müdürlüğü ve UNESCO Kürsüsünün sahipliğini üstlendi.
Felsefe, etik, insan hakları ve değerler alanlarında çalışmalar yapan Kuçuradi, ulusal ve uluslararası çeşitli kuruluşlarda görev aldı ve Uluslararası Felsefe Dernekleri Federasyonunun başkanlığını yaptı.
ESERLERİ VE ÖDÜLLERİ
Kuçuradi'nin öne çıkan eserleri şunlardır:
- Nietzsche ve İnsan
- Schopenhauer ve İnsan
- İnsan ve Değerleri
- Etik
- Sanata Felsefeyle Bakmak
- Çağın Olayları Arasında
Prof. Dr. Kuçuradi, çalışmaları dolayısıyla Goethe Madalyası, Türkiye Bilimler Akademisi Ödülü, Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Basın Özgürlüğü Ödülü ve çeşitli uluslararası onur ödüllerine layık görüldü.
