SpaceX ve Tesla CEO'su Elon Musk, uydu tabanlı internet hizmeti sunan şirketi Starlink'in Hindistan pazarına girişinin yerel çıkar çevreleri tarafından engellendiğini öne sürdü.
Musk, isim vermeden hedef aldığı rakiplerini "Hindistan halkına karşı suç işlemekle" suçladı. Starlink'in ülkede faaliyete geçememesinin arkasında pazar tekelini korumak isteyen bazı oligarkların olduğunu savundu.
Hindistan telekom pazarında dominant konumda iki şirket bulunuyor:
- Mukesh Ambani'nin yönettiği Reliance Jio
- Sunil Mittal'in kontrolündeki Bharti Airtel
Bu iki dev şirket, toplamda ülkedeki pazar payının yüzde 80'inden fazlasını kontrol ediyor.
Musk, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı: "Hindistan halkı üzerindeki tekelci baskılarını sürdürmek isteyen belirli oligarklar tarafından engelleniyoruz. Kim olduklarını tahmin edebilirsiniz."
Musk ayrıca, Starlink'in mevcut fiyatları karşılayamayan kesimler için hızlı ve uygun maliyetli internet sağlayacağını ekledi.
Yeni Delhi suçlamaları reddetti
Hindistan hükümeti, düzenleme çerçevesinin adil veya ayrımcı olduğu yönündeki iddiaları "temelsiz ve yanlış kurgulanmış" olarak nitelendirdi.
Hindistan İletişim Bakanlığı, küresel uydu haberleşme hizmeti sağlayan üç şirkete ön izin verildiğini, bu işletmelerin benzer yasal onay aşamasında olduğunu ve her birinin güvenlik değerlendirmesinden geçmek zorunda olduğunu duyurdu. Bakanlık açıklamasında şirket ismi ya da Musk'ın adı doğrudan yer almadı.
Starlink'in Hindistan'daki bekleme süreci, frekans tahsisi ve güvenlik şartlarına ilişkin incelemeler nedeniyle dört yıldır devam ediyor. Güvenlik birimlerinin endişeleri, 2024 yılı sonunda ülkede ele geçirilen Starlink cihazlarıyla da bağlantılı.
Yetkililer, Andaman ve Nikobar adalarındaki bir uyuşturucu operasyonunda ve Manipur eyaletinde ordunun yaptığı bir aramada Starlink donanımları ele geçirildiğini kaydetmişti.
Musk ise uydu sinyallerinin Hindistan üzerinde hiçbir zaman aktif edilmediğini ve kapalı tutulduğunu savunuyor. Yeni Delhi makamları, daha önce terminallerin izinsiz kullanılabileceği şüphesiyle onay süreçlerini askıya almıştı.
İşbirlikleri ertelendi
Mukesh Ambani ve Sunil Mittal, daha önce frekans tahsis süreçleri nedeniyle Musk ile anlaşmazlık yaşamış, taraflar daha sonra Starlink cihazlarının ülkede dağıtımı için ön anlaşmalar imzalamıştı.
SpaceX, geçtiğimiz yıl hem Jio hem de Airtel ile Starlink hizmetlerini Hindistan genelinde sunmak üzere uzlaşmaya varıldığını duyurmuştu. Fakat bu ortaklıklara rağmen Starlink'in ülkedeki ticari başlangıcı yapılamadı.
Jio Platforms da haziran ayında alçak irtifa uyduları üzerinden internet sağlama planlarını kamuoyuna açıklamıştı. Şirket yöneticisi Akash Ambani, küresel ölçekli takımyıldız sağlayıcılarıyla kapasite kiralama ortaklığı yürüttüklerini hissedarlara aktardı.
Eldeki verilere göre Hindistan'ın uydu üzerinden geniş bant internet pazarının 2030 yılına kadar 1,9 milyar dolarlık büyüklüğe ulaşması öngörülüyor.
SpaceX Ticari Operasyonlardan Sorumlu Başkan Yardımcısı Lauren Dreyer, firmanın yörüngede 11 binden fazla aktif uydusu olduğunu ve 170'ten fazla ülkede hizmet verdiğini bildirdi. Dreyer, Hindistan'da da Airtel ve Reliance Jio ile imzalanan mutabakat zaptı doğrultusunda uzun süredir faaliyet yürüttüklerini ifade etti.
Diplomatik boyut
Gelişmelerin zamanlaması diplomatik temaslara da yansıyor. Washington yönetimi, gümrük vergilerinden etkilenen ülkelerle yürüttüğü ticaret görüşmelerinde Starlink'in pazar erişimini bir iyi niyet göstergesi olarak masaya getiriyor. Ancak Yeni Delhi ile Washington arasında şubat ayında kurulan çerçeveye rağmen nihai bir ticaret anlaşmasına henüz ulaşılamadı.
Starlink nedir?
SpaceX'in dünya genelinde kesintisiz, yüksek hızlı ve düşük gecikmeli internet erişimi sağlama hedefiyle geliştirdiği uzay tabanlı Starlink uydu ağı projesi, son yıllarda çeşitli ülkelerde aktif olarak kullanılıyor.
- Uydular, geleneksel sistemlere kıyasla yaklaşık 550 kilometre irtifadaki alçak dünya yörüngesinde seyrediyor.
- Yeryüzüne olan yakınlık sayesinde internet hızı artarken gecikme süresi önemli ölçüde düşüyor.
- Sistem, uzayda birbirleriyle bağlantılı biçimde görev yapan binlerce küçük uydudan oluşan bir takımyıldız mimarisine dayanıyor.
- Fiber kablo hatları veya baz istasyonları gibi klasik altyapılara ihtiyaç duymadan çalışıyor.
Starlink; dağlık alanlar, kırsal yerleşimler, açık denizler veya uçaklar gibi karasal şebekelerin bulunmadığı bölgelerde özel çanak antenler vasıtasıyla doğrudan internet bağlantısı sağlıyor.
