Tarlada Metal Dedektörüyle 649 Kiloluk Dev Göktaşı Bulundu

ABD'nin Kansas eyaletindeki Kiowa İlçesi'nde, bir tarlanın yaklaşık 2 metre altına gömülü halde bulunan 649 kilogramlık devasa göktaşı, bilim dünyasının ve müzayede çevrelerinin gündemine oturdu. Keşif süreci, mülkiyet anlaşmaları ve bilimsel incelemeleriyle uzun süre konuşulan bu göktaşı, dünyanın bilinen en büyük üçüncü palasit örneği olarak tarihe geçti.

Tarihsel Arka Plan

Bölgedeki göktaşı varlığı ilk kez 1882 yılında Eliza Kimberly'nin ailesine ait arazide bulunan parçalarla belgelendi. Bilim insanları, o dönemden itibaren toplanan tüm parçaların aslında atmosfere giriş sırasında parçalanmış tek bir göktaşına ait olduğu sonucuna vardı. Doğa tarihi araştırmalarına göre bu göktaşı, bölgeye üç tondan fazla parça saçmıştı. İlginç bir şekilde, bu parçalardan bir kısmı yaklaşık 1.500 yıl önce Amerikan Yerlisi tüccarlar tarafından 1.500 kilometre uzaklığa taşınmış ve takas yoluyla yayılmıştı. 1949'da aynı bölgeden çıkarılan yaklaşık 454 kilogramlık bir diğer parça ise hâlâ Kansas'ın Greensburg kentinde sergileniyor.

Dedektör Taramasıyla Keşif

16 Ekim 2005 tarihinde Arkansaslı göktaşı avcısı Steve Arnold, Allen Binford'a ait tarlada yaptığı tarama sırasında yeni bir dev parça tespit etti. Üç tekerlekli bir araca monte edilmiş özel metal dedektörüyle çalışan Arnold, yerin altından yaklaşık 649 kilogram (1.430 pound) ağırlığında bir göktaşı çıkardı. Bu kapsamlı çalışmanın finansmanı ise San Antonio'lu avukat ve jeolog Philip Mani tarafından sağlandı.

Palasit Türü Olarak Sınıflandırıldı

İncelemelerde göktaşının demir-nikel alaşımına gömülü yeşil olivin kristalleri ve konik bir yapıya sahip olduğu belirlendi. Bu özellikler doğrultusunda taş, 'yönelimli palasit' kategorisinde sınıflandırıldı. Keşif anında bilinen en büyük üçüncü palasit kayası olarak kayıtlara geçen örnek, Avustralya'da bulunan 1.406 kilogramlık ve Arjantin'de keşfedilen 680 kilogramlık örneklerin ardından üçüncü sırada yer alıyor.

Milyon Dolarlık Değer Tartışması

Keşif sonrasında yapılan değerlendirmelerde göktaşının değerinin yedi haneli rakamlara, yani milyon dolarlar seviyesine ulaşabileceği öne sürüldü. Dönemin basınında tahmini piyasa değeri 600.000 ile 1 milyon dolar aralığında gösterildi. Ancak arazi sahibi, göktaşı avcısı ve finansör arasındaki mülkiyet paylaşımı anlaşması gereği göktaşın hakları üç isim arasında paylaştırıldı:

• Steve Arnold – göktaşı avcısı ve keşfi yapan kişi
• Philip Mani – avukat, jeolog ve çalışmanın finansörü
• Allen Binford – göktaşının bulunduğu tarlanın sahibi

Müzayedede Beklenen Fiyata Ulaşılamadı

Ekim 2007'nin sonlarında Bonhams Müzayede Evi tarafından satışa sunulan göktaşı için taban fiyat olarak 630.000 ile 700.000 dolar aralığı belirlenmişti. Ancak yoğun ilgiye rağmen en yüksek teklif 200.000 dolarda kaldı ve beklenen taban fiyata ulaşılamadı. Satış bu nedenle iptal edilerek ürün müzayededen geri çekildi.

Dünyanın en büyük üçüncü palasit örneği olarak kabul edilen bu dev göktaşı, hem bilimsel araştırmalar açısından hem de doğal miras değeri bakımından son derece önemli bir keşif olarak değerlendiriliyor.