Yemeklerine toprak katan ada: Kızıl toprak sofraların vazgeçilmezi oldu

İran'ın güneyindeki Basra Körfezi'nde yer alan Hürmüz Adası, kızıl kıyıları ve rengârenk mineral oluşumlarıyla uzun zamandır doğa tutkunlarının ilgisini çekiyor. Ancak bu adanın en ilginç özelliği, yalnızca manzarası değil; kırmızı toprağın yemeklerde kullanılması.

Adanın yerel halkı bu mineral bakımından zengin kırmızı toprağa 'gelak' adını veriyor ve geleneksel mutfaklarında baharat niyetine değerlendiriyor. Demir oksit açısından son derece zengin olan gelak, yörede yüzyıllardır süren bir mutfak geleneğinin temel parçasını oluşturuyor.

Sıra dışı sosun ana malzemesi

Gelak'ın en bilinen kullanım alanlarından biri, adaya özgü 'sooragh' adlı geleneksel balık sosu. Bu sos hazırlanırken balık, tuz, turunç kabuğu ve gelak bir araya getirilerek özel bir karışım elde ediliyor. Karışımın belirli bir süre bekletilmesiyle kendine özgü rengini ve aromasını kazanan sooragh, ekmek ve pilav gibi yiyeceklerle birlikte servis ediliyor.

Geleneksel ekmeğin de gizli malzemesi

Gelak yalnızca soslarda kullanılmıyor. Adaya özgü 'tomshi' adı verilen geleneksel ekmeğin hazırlanmasında da bu kızıl toprağa yer veriliyor. Böylece hem tat hem de renk bakımından kendine has bir lezzet ortaya çıkıyor.

Dikkatli tüketim gerekiyor

Hürmüz Adası'ndaki bu gelenek, toprağın yalnızca tarımda değil, mutfak kültüründe de eşsiz bir yere sahip olduğunu gözler önüne seriyor. Bununla birlikte uzmanlar, her toprağın doğrudan tüketilemeyeceğini ve sağlık riskleri taşıyabileceğini hatırlatıyor. Adanın kırmızı toprağı üzerine yapılan bilimsel çalışmalarda ağır metal içeriği ve olası maruziyet riskleri detaylıca inceleniyor. Bu nedenle gıdaya uygun olmadığı tespit edilen topraklar kesinlikle yemeklerde kullanılmıyor.