Evimizin içinde gözle göremediğimiz, ancak çocuklarda alerjik şikâyetleri tetikleyebilen mikroskobik canlılar bulunuyor. Ev tozu akarları; özellikle yatak, yorgan, yastık, koltuk ve kanepelerde yoğunlaşabiliyor. Sonbaharla birlikte nem oranının yükselmesi ve kapalı alanların daha az havalandırılması ise bu canlılara bağlı alerjilerin belirginleşmesine zemin hazırlıyor.
Burun akıntısı, tıkanıklık ve hapşırmanın yanı sıra haftalarca geçmeyen öksürük ve hırıltı da ev tozu akarı alerjisinin habercisi olabiliyor. Çocuk İmmünoloji ve Alerji Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Serdar Al, özellikle yatağa girildiğinde artan şikâyetlerin ev tozu akarı alerjisi açısından önemli bir işaret olduğunu belirtiyor.
Bir gram tozda binlerce ev tozu akarı bulunabiliyor
Ev tozu akarlarının gözle görülemeyecek kadar küçük mikroskobik canlılar olduğunu belirten Doç. Dr. Al, bu canlıların özellikle kapalı alanlarda yaygın olarak bulunduğunu söylüyor. Ev tozu akarlarının dışkısı, tükürüğü ve idrarı ile birlikte kendilerinin de alerjik reaksiyonlara neden olabildiğini ifade eden uzman, elektrik süpürgesiyle alınan tozların bir gramında yaklaşık 20 bin tane toz akarı bulunabileceğini dile getiriyor.
İstanbul gibi nem seviyesinin yüksek olduğu bölgelerde ev tozu akarı alerjisi sık görülüyor. Özellikle eylül ayından itibaren nemin artması ve evlerin daha az havalandırılmasıyla birlikte şikâyetler belirginleşebiliyor.
Gece ve sabah öksürüğüne dikkat
Ev tozu akarına bağlı alerjilerde en sık görülen belirtiler şunlar:
- Burun akıntısı ve burun tıkanıklığı
- Hapşırma ve burunda kaşıntı
- Özellikle gece, yatağa yatarken veya sabah uyandığında ortaya çıkan öksürük
- Koşarken, gülerken veya ağlarken ortaya çıkan öksürük
- Hışıltı ve ötme sesi şeklinde solunum sesleri
Bazı çocuklarda bu tablonun astımı da tetikleyebildiğine dikkat çeken Doç. Dr. Al, alerjik çocuklarda öksürüğün normal enfeksiyon öksürüğünden daha uzun sürebildiğini vurguluyor. Grip gibi enfeksiyonlarda öksürükler 5-7 gün sürerken, alerjik çocuklarda bir ayı, bir buçuk ayı hatta iki ayı bulabiliyor.
Ev tozu akarları yatak ve koltuklarda birikebiliyor
Ev temizliğinin alerjenleri azaltmak açısından büyük önem taşıdığını belirten uzman, özellikle HEPA 13 filtreli elektrik süpürgelerinin ev tozu ve toz kalıntılarının toplanmasında fayda sağladığını söylüyor.
Ev tozu akarlarının insanların ve diğer canlıların deri parçalarıyla beslendiğini belirten Doç. Dr. Al, bu nedenle yatakların akarların en fazla bulunduğu alanlardan biri olduğunu ifade ediyor. Uzun süre kullanılan koltuk ve kanepelerde de akarların birikebildiğini kaydeden uzman, yün, kuş tüyü ve kaz tüyü gibi hayvansal kaynaklı organik materyallerden üretilen yatak, yorgan ve yastıklarda da akarların fazla bulunabildiğine dikkat çekiyor.
Alerji aşısıyla şikâyetler kontrol altına alınabiliyor
Ev tozu akarı alerjisinde belirtileri azaltmaya yönelik tedavilerin yanı sıra alerjen immünoterapisinin de uygulanabildiğini belirten Doç. Dr. Al, yaklaşık 100 yıldır kullanılan alerji aşısının çocuklarda da etkili bir tedavi seçeneği olduğunu söylüyor.
Uygulamanın alerji doktorlarının kontrolünde yapılması gerektiğini vurgulayan uzman, iğne sonrasında yaklaşık 30 dakika gözlem yapılmasının önemine değiniyor. Nadir de olsa anafilaksi gibi ciddi alerjik reaksiyonların görülebileceği unutulmamalı.
Alerjen immünoterapisinin alerjik burun şikâyetlerini ve astımla ilişkili belirtileri azaltabildiğini, ev tozu akarı alerjisinin uzun vadede kontrol altına alınmasına katkı sağladığını kaydeden Doç. Dr. Al, tedavinin yaklaşık 4 yıl boyunca aylık enjeksiyonlar şeklinde uygulanabildiğini ifade ediyor.
Çocuklarda tedaviye yanıt oranlarının yüzde 90'ın üzerinde olabildiğini belirten Doç. Dr. Al, ev tozu akarı alerjisi belirtileri bulunan çocukların ve yetişkinlerin mutlaka alerji hekimlerine başvurmaları gerektiğini vurguluyor.
