Küçük yaşlarda edinilen beslenme alışkanlıklarının insan sağlığı üzerindeki etkileri, yıllar hatta on yıllar boyunca sürebiliyor. Yürütülen yeni ve kapsamlı bir araştırma, çocukluk ve ergenlik döneminde şekeri yüksek içeceklerin düzenli tüketiminin ilerleyen yaşlarda hipertansiyon riskini ciddi biçimde artırdığını ortaya koydu.
Araştırmacılar, uzun soluklu bir çalışmanın verilerinden yararlanarak başlangıçta yaş ortalaması yaklaşık 12 olan 25 bin 749 çocuk ve ergenin sağlık ve beslenme profilini inceledi. Katılımcılar, yetişkinlik dönemine kadar geçen 25 yıla varan sürede belirli aralıklarla izlendi ve bu süreçte beslenme alışkanlıkları, yaşam tarzları ve sağlık durumları düzenli olarak kayıt altına alındı.
Çalışma süresince katılımcıların 1625'inde hipertansiyon geliştiği tespit edildi. Elde edilen veriler, erken yaşlardaki içecek tercihleri ile ilerleyen dönemlerdeki tansiyon riski arasında dikkat çekici bir bağ gösteriyor.
Günde iki veya daha fazla şekerli içecek riski yarı yarıya artırıyor
Araştırmanın en çarpıcı bulgusuna göre, günde iki veya daha fazla porsiyon şekerli içecek tüketenlerde hipertansiyon gelişme riski, haftada üç porsiyondan daha az tüketenlere kıyasla yüzde 52 daha yüksek bulunmuş.
Bu ilişki; Vücut Kitle İndeksi, genel beslenme kalitesi ve fiziksel aktivite gibi bilinen risk etkenleri hesaba katıldıktan sonra da anlamlılığını korudu. Yani bulgu, yalnızca fazla kiloya ya da hareketsiz bir yaşam tarzına bağlanamıyor.
Meyve suyu da riskle ilişkilendirildi
Çalışmada bütün meyveler için aynı riskli ilişkinin geçerli olmadığı görüldü. Ancak yüksek miktarda meyve suyu tüketiminin de hipertansiyon riskinin artmasıyla ilişkili olduğu saptandı.
Araştırmacılar, belirleyici olanın şekerin hangi formda alındığı olabileceği görüşünde. Şekerli içecekler yüksek miktarda serbest şeker içerirken, bütün meyvelerdeki lif ve doğal yapısal bileşenler bu içeceklerde bulunmuyor.
Doğru ikame riski düşürüyor
Şekerli içeceklerin yerine tercih edilebilecek alternatiflerin de olumlu etkisi ölçüldü. Araştırmaya göre:
- Günde bir porsiyon şekerli içeceğin yerine bütün meyve tüketmek, hipertansiyon riskini yüzde 22 daha düşük düzeyde ilişkilendirildi.
- Şekerli içeceğin yerine süt tüketmek yüzde 13 daha düşük riskle bağlantılı bulundu.
- Yerine su tüketmek ise yüzde 9 daha düşük risk anlamına geldi.
Bu sonuçlar, günlük içecek seçimlerinin küçük gibi görünen ama uzun vadede önemli sağlık farkları yaratabileceğini gösteriyor.
Çalışmayı yürüten ekip, bulguların gözlemsel nitelikte olduğunu ve nedensellik yönünde kesin bir kanıt sunmadığını; yine de büyük örneklemi ve uzun takip süresi sayesinde sonuçların önemli bir uyarı niteliği taşıdığını vurguluyor.
