Dünyanın en yaşlı hayvanı: 194 yaşındaki dev kaplumbağanın sırrı çözülüyor

Dünyanın yaşayan en yaşlı kara hayvanı olarak kabul edilen Jonathan adlı dev kaplumbağa, 194 yaşına ulaşmasıyla bilim dünyasının yoğun ilgisini çekiyor. Güney Atlantik Okyanusu'ndaki St. Helena Adası'nda yaşayan kaplumbağanın genetik yapısını inceleyen bilim insanları, olağanüstü uzun ömrünü açıklayabilecek çarpıcı bulgulara ulaştı.

194 yaşındaki kaplumbağa bilim insanlarını şaşırttı

Jonathan, dev kaplumbağalar arasında bile son derece sıra dışı kabul edilen bir yaşa ulaşmış durumda. Araştırmada karşılaştırma yapılan Aldabra dev kaplumbağalarının yaklaşık 90 yıla kadar yaşayabildiği belirtilirken, Jonathan'ın bu süreyi yaklaşık bir yüzyıl geride bıraktığı ifade edildi. Uzun yıllardır St. Helena Adası'nda yaşayan kaplumbağa, yaşam süresi nedeniyle yaşlanma araştırmalarının odağına yerleşti.

Uzun yaşamının sırrı DNA'sında mı saklı?

Bilim insanları, Jonathan'ın diğer dev kaplumbağalardan neden daha uzun yaşadığını anlamak amacıyla genetik yapısını derinlemesine incelemeye aldı. Kaplumbağanın veterineri tarafından ilk olarak ağız içinden alınan örneğin DNA analizinde bakterilere ait genetik materyal tespit edildi. Bunun üzerine araştırmacılar yanak dokusundan yeni bir örnek aldı. Elde edilen DNA, diğer dev kaplumbağaların genomlarıyla karşılaştırılarak yaşlanmayla ilişkili genetik farklılıklar ayrıntılı biçimde araştırıldı.

Yaşlanmayla ilişkili 287 gen varyantı bulundu

Genetik karşılaştırmalar sonucunda Jonathan'da yaşlanma süreçleriyle bağlantılı 287 farklı gen varyantı tespit edildi. Tespit edilen varyantlar arasında önemli başlıklar şöyle sıralandı:

• DNA onarımında görev alan genler
• Kromozomların uçlarında bulunan koruyucu yapılar olan telomerlerin işleviyle ilişkili genler
• Mitokondriyal enerji üretim süreciyle bağlantılı genler

Araştırmacılar, söz konusu genetik özelliklerin hücrelerin uzun süre sağlıklı kalmasında belirleyici bir etkisi olabileceğini değerlendirdi.

Mitokondriyal genlerde dikkat çeken bulgu

Araştırmada hücrelerin enerji üretiminden sorumlu mitokondrilerin işlevleriyle bağlantılı genler üzerinde de özel bir duruldu. Jonathan'ın DNA'sının ilgili bölgelerinde, karşılaştırılan diğer yaşlı dev kaplumbağalara göre daha düzenli epigenetik değişiklikler tespit edildi. Çalışmanın ortak yazarlarından Stephen Clark, mitokondriyal genlerdeki düzenin korunmasının veya mitokondrilerin sağlıklı kalmasının uzun ömrü açıklayan önemli faktörlerden biri olabileceğini vurguladı.

194 yıllık yaşamın sırrı tam olarak çözüldü mü?

Araştırmacılar, elde edilen genetik bulguların Jonathan'ın olağanüstü yaşam süresini doğrudan açıkladığının henüz kanıtlanmadığının altını çiziyor. Genetik özelliklerle uzun ömür arasında neden-sonuç ilişkisi kurulabilmesi için kan örnekleri de dahil olmak üzere daha kapsamlı analizlerin yapılması gerekiyor.

Çalışmada yer almayan uzman Vincent Lynch de bulguların dikkatli bir şekilde değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Gelecekte yapılacak araştırmaların, belirlenen genetik özelliklerin diğer kaplumbağalarda ve hayvan türlerinde de uzun yaşamla ilişkili olup olmadığını ortaya koyması bekleniyor.