Okullardaki şiddet dalgası uzmanları alarma geçirdi: Dijitaldeki nefret söylemi gençleri tehdit ediyor

Dijital dünyada giderek daha fazla zaman geçiren gençlerin sosyal çevrelerinden uzaklaşması ve şiddeti normalleştiren içeriklerle karşılaşma endişesi, ruh sağlığı uzmanlarının gündemini iyice yoğunlaştırdı. Özellikle okul saldırıları ve dijital platformlarda yayılan kadın düşmanlığıyla ilişkilendirilen "incel" alt kültürü, gençlerin yaşadığı sorunların erken fark edilmesinin önemini bir kez daha gözler önüne serdi.

10 Ekim Dünya Ruh Sağlığı Günü dolayısıyla Medipol Mega Üniversite Hastanesi'nde "Sağlıklı Zihinler, Güvenli Yarınlar" başlıklı bir panel düzenlendi. Panelde bu risklerin gençler üzerindeki etkileri ve alınabilecek önleyici yaklaşımlar ayrıntılı biçimde ele alındı.

Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Taha Can Tuman'ın moderatörlüğünde gerçekleştirilen panele; Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Dr. Öğr. Üyesi Rahime Gök, Klinik Psikolog Yasemin Kamalı ve Klinik Psikolog Hülya Özge Şahin konuşmacı olarak katıldı.

Şiddet Riskinde Aile ve Okul İş Birliği Şart

Doç. Dr. Taha Can Tuman, son dönemde okul saldırıları ve şiddet olaylarının yeniden sıkça gündeme geldiğine işaret ederek, bu davranışların önlenmesinde aile ile okulun birlikte hareket etmesi gerektiğini vurguladı.

Şiddet olaylarının daha küçük yaş gruplarında da görülmesinin dikkatle ele alınması gerektiğini belirten Tuman, şu görüşleri paylaştı:

"Burada hem ailenin hem de okuldaki rehberlik servislerinin ortaklaşa çalışma yürütmesi gerekiyor."

Tuman, alkol ve madde kullanımının şiddet davranışlarıyla olan ilişkisine de değindi. Bu tür alışkanlıkların ruh sağlığı üzerindeki etkilerinin göz ardı edilmemesi gerektiğinin altını çizdi.

Kumar bağımlılığının da günümüzde ciddi bir halk sağlığı sorunu haline geldiğini belirten Tuman, özellikle telefonlar üzerinden kumar içeriklerine erişimin kolaylaşmasının riski artırdığını ifade etti:

"Günümüzde kumarhaneler herkesin cebinde. Telefon aracılığıyla ulaşımı artık çok kolay."

Şiddeti Önlemede Öfke Kontrolü Belirleyici

Dr. Öğr. Üyesi Rahime Gök, şiddet davranışlarının önlenmesinde kişinin sorunlarla baş etme becerilerinin ve öfkesini yönetebilmesinin büyük önem taşıdığını belirtti. Zorlayıcı yaşam olayları karşısında bazı kişilerin kendilerini daha iyi hissetmek veya olumsuz duygularını azaltmak amacıyla alkol ve madde kullanımına yönelebildiğini ifade eden Gök, şu örneği verdi:

"Bazen kişiler sorun yaşadığında, o sorunla baş edebilmek ya da daha iyi hissedebilmek için alkol ve maddeye başvurabiliyorlar."

Her sorun yaşayan kişinin bağımlılık geliştirmediğine dikkat çeken Gök, kişisel özelliklerin, sosyal çevrenin ve destek sistemlerinin bu süreçte etkili olduğunu söyledi. Ruhsal dayanıklılığın güçlendirilmesi gerektiğine işaret eden Gök, kişinin kendi duygusal ihtiyaçlarını fark etmesinin ve farklı baş etme yolları geliştirmesinin önemini vurguladı.

"Şiddetin Başlangıcına Bakmak Gerekiyor"

Klinik Psikolog Yasemin Kamalı, çocuklarda şiddet davranışlarının ortaya çıkışında aile tutumları, okul ortamı ve rol modellerin belirleyici rol oynayabileceğini belirtti. Şiddetin bazen küçük yaşlarda kendine veya çevresine zarar verme, akranlarla dalga geçme ve zorbalık gibi davranışlarla kendini gösterebildiğini belirten Kamalı, şu tespitte bulundu:

"Bu şiddetin başlangıcına bakmak gerekiyor. Evde, okulda, bazen rol model çerçevesinde, sosyal öğrenme yoluyla ortaya çıkabiliyor."

Şiddet içeren davranışların toplumda normalleştirilmesinin çocukların tutumlarını olumsuz yönde etkileyebileceğine dikkat çeken Kamalı, ailelerin çocuklarıyla kurduğu iletişimin büyük önem taşıdığını vurguladı.

Kamalı, çocukların yaşadıkları sorunları ailelerine rahatça anlatabilmeleri gerektiğini belirterek şu tavsiyelerde bulundu:

• Ebeveynler hemen öfkeli tepkiler vermek yerine çocuklarını dinlemeli
• Çözüm arayışında okul yönetimiyle iş birliği içinde hareket edilmeli
• Çocuklar "saldırgan" ya da "kötü" gibi etiketlerle damgalanmamalı

"Çocuğun Duygusunu Anlamak, Davranışı Onaylamak Değil"

Klinik Psikolog Hülya Özge Şahin, çocuklarda şiddet davranışlarıyla karşılaşıldığında ebeveynlerin öncelikle sakinliğini koruması ve güvenliği sağlaması gerektiğini söyledi. Çocuk öfkeliyken uzun açıklamaların etkili olamayabileceğini belirten Şahin, öncelikle çocuğun sakinleşmesine fırsat verilmesi gerektiğini ifade etti.

Şahin, ebeveynlerin çocuğun duygusunu anlaması ile şiddet davranışını kabul etmesinin birbirinden ayrı tutulması gerektiğine dikkat çekti. Bu noktada şu yaklaşımın önem taşıdığını vurguladı:

"Şu anda kızgın olduğunu anlıyorum. Bunu görebiliyorum. Fakat birine zarar vermeni asla kabul etmiyorum."

Çocukların "saldırgan" veya "kötü" gibi ifadelerle etiketlenmesinin davranışı değiştirmek yerine olumsuz bir benlik algısını güçlendirebileceğini belirten Şahin, şu değerlendirmeyi yaptı:

"Çocuğun kişiliğiyle davranışını birbirinden ayırmak çok önemli."

Ebeveynlerin şiddete şiddetle karşılık vermek yerine çocuklarına doğru davranışlarla örnek olması ve öfkeyle baş etmek için alternatif yollar göstermesi gerektiğini de sözlerine ekledi.