Domates salçası beyin sağlığını güçlendiriyor: Her gün tüketenlerde dikkat çekici değişim

Günlük beslenmenin vazgeçilmez parçalarından biri olan domates, bu kez beyin üzerindeki olası etkileriyle bilim dünyasının gündemine yerleşti. İspanya'da yürütülen bir araştırmada, üç ay boyunca her gün 35 gram domates salçası tüketen 42 sağlıklı orta yaşlı yetişkinin bilişsel testlerdeki performansında belirgin bir değişiklik tespit edildi.

Çalışmada katılımcılarda özellikle seçici dikkat becerisinde kayda değer bir gelişme gözlemlenirken, ilişkisel hafızadaki iyileşmenin daha sınırlı düzeyde kaldığı bildirildi.

Likopenin beyin üzerindeki olası etkisi

Araştırmacılar, elde edilen sonuçların domatese kırmızı rengini veren antioksidan bileşik likopenle doğrudan ilişkili olabileceğini değerlendiriyor. Kan-beyin bariyerini aşabildiği bilinen likopenin, beyindeki inflamatuvar süreçlerin azaltılmasına katkı sağlayabileceği düşünülüyor.

Beyin görüntülemelerinde de değişiklik saptandı

Araştırmanın daha küçük bir bölümünde yer alan 14 katılımcı üzerinde beyin görüntülemeleri gerçekleştirildi. Taramalarda beynin farklı bölgeleri arasındaki bağlantılarda bazı farklılıklar tespit edildi:

• Likopen tüketiminin yüksek olduğu dönemde frontoparietal ve işitsel ağların dinlenme halindeki bağlantılarında azalma görüldü.
• Düşük likopen tüketilen dönemde ise dorsal dikkat ağlarında bağlantı azalması kaydedildi.

Bilim insanları bu değişikliklerin, beynin gereksiz bağlantıları azaltarak kaynaklarını daha verimli kullanmasına yardımcı olan bir tür "fonksiyonel yeniden yapılanma" ile ilişkili olabileceğini belirtiyor. Araştırmaya Barcelona Üniversitesinden beslenme uzmanı Ricardo López-Solís liderlik etti.

Katılımcıların beslenmesi iki farklı dönemde incelendi

Çalışma öncesinde katılımcılardan domatesin yanı sıra karpuz, papaya, greyfurt ve guava gibi likopen içeriği yüksek besinleri tüketmemeleri istendi. Ardından katılımcılar üçer aylık iki farklı beslenme dönemine alındı:

1. Dönemlerden birinde her gün 35 gram domates salçası tüketildi.
2. Diğer dönemde düşük likopen içeren bir beslenme programı uygulandı.

İki dönem arasında bir aylık ara verildi. Araştırmanın sonunda domates salçası tüketilen süreçte katılımcıların kanındaki likopen seviyelerinin yükseldiği belirlendi. Ayrıca beyin gelişimi ve işlevleriyle ilişkilendirilen BDNF proteininde de sınırlı bir artış kaydedildi.