İlaçlara yanıt vermeyen yeni depresyon türü keşfedildi

Avustralyalı bilim insanları, geleneksel antidepresan ilaçlardan fayda bulamayan hastaların, kendi biyolojik saatlerindeki bozukluktan kaynaklanan şiddetli bir depresyon alt türüyle karşı karşıya olabileceğini keşfetti.

Araştırmacılar, belirtileri uyku ve uyanıklık sorunlarıyla doğrudan ilişkili olan hastaların dörtte birini etkileyen bu yeni türü "sirkadiyen depresyon" olarak adlandırdı.

Sirkadiyen kelimesi, insan, hayvan ve bitki gibi tüm canlıların 24 saatlik bir döngü içinde tekrar eden fiziksel, zihinsel ve davranışsal değişimlerini yani biyolojik saatini ifade ediyor.

Neden antidepresanlar etkisiz kalıyor?

Bu yeni bulgu ışığında, her beş depresyon hastasından ikisinin geleneksel antidepresan ilaçlardan fayda görmediği durumunun altında yatan nedenlere dair önemli bir açıklama getirilebileceği düşünülüyor. Dolayısıyla bu tür hastalarda antidepresanlar yerine, melatonin hormonu gibi uyku kalitesini artırmayı hedefleyen tedavilerin çok daha etkili olabileceği değerlendiriliyor.

Geniş kapsamlı araştırma ortaya çıkardı

11 binden fazla kişiden elde edilen verilere dayanan ve akademik bir dergide yayımlanan araştırmaya göre, katılımcıların 2 bin 604'üne yani yaklaşık yüzde 25'ine sirkadiyen depresyon teşhisi konuldu.

Yeni keşfedilen alt türün belirgin özellikleri şunlar:

• Mevsimsel hastalık örüntüleri
• Depresif dönemlerde aşırı uyuma
• Sürekli yorgunluk hissi
• "Gece kuşu" olma eğilimi

Bilim insanları, bu hastaların ayrıca daha genç yaşta depresyona girme, mani ve intihar düşünceleri gibi daha şiddetli belirtiler yaşama olasılıklarının daha yüksek olduğunu tespit etti.

Kalp hastalığı ve DEHB riski de artıyor

Yapılan genetik analizler, bu kişilerin şu sağlık sorunları açısından da daha fazla risk altında olduğunu ortaya koydu:

• Kalp hastalığı
• İltihabi durumlar
• DEHB (Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu)

Çalışmanın başyazarı Dr. Emiliana Tonini, "Depresyon tek tip bir hastalık değil. Farklı alt türlerin özelliklerini anlarsak, insanlara kendileri için en etkili olacak tedavilere daha erken erişim sağlayabiliriz." dedi.

Çalışmanın yazarlarından Dr. Jacob Crouse ise "Sirkadiyen depresyon, insanların iç biyolojik saatiyle bağlantılı olduğu için ışık terapisi ve melatonin gibi sirkadiyen ritmi hedefleyen tedaviler çok daha uygun olabilir." ifadelerini kullandı.

Şüpheyle yaklaşan uzmanlar da var

Bu araştırmada yer almayan bazı bilim insanları, yeni çalışmanın sonuçları konusunda şüphelerini dile getirdi. Genetik uzmanı Profesör David Curtis, "Sirkadiyen terimi yanıltıcıdır. Sabah erkenden uyanmak ve yine sabahları ruh halinin daha kötü olması dahil, depresyonun bazı tipik özellikleri doğası gereği sirkadiyendir." dedi.